"Herstel melkprijs nog niet voor meteen"

De melkprijs lijkt zich nog niet meteen structureel te gaan herstellen. Dat is de conclusie van een nieuw rapport van de Europese Commissie dat de marktvooruitzichten tot 2025 probeert in te schatten. Wereldwijd zou de import van melk de komende tien jaar jaarlijks met 2 procent stijgen, wat iets minder is dan tijdens de voorbije tien jaar. Het Europees exportaandeel zou lichtjes toenemen omdat de EU nog over een aanzienlijk groeipotentieel beschikt, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Nieuw-Zeeland. Volgens de Commissie zal de melkprijs vanaf volgend jaar opnieuw aantrekken, maar het is volgens de prognose pas in 2020 dat melkveehouders weer een hoge prijs voor hun melk zullen krijgen. Niet onbelangrijk: ook de voederprijs zou structureel dalen.

Ook al zouden de melkprijzen volgend jaar lichtjes stijgen, toch zou het op een hoge melkprijs nog een vijftal jaar wachten zijn. Dat voorspelt de Europese Commissie in een nieuw rapport dat voor alle sectoren tot tien jaar vooruit probeert te kijken. Het komende decennium kan de zuivelexport jaarlijks nog met twee procent groeien, wat iets minder is dan de voorbije tien jaar (2,1%). Ook de binnenlandse vraag zou lichtjes toenemen, tot 164 miljoen ton in 2025. Wat de productie betreft voorspelt de Commissie een groei van 0,8 procent per jaar of 13 miljoen ton tegen 2025. 

Waar zal de productie het sterkst stijgen? De Commissie vergeleek de situatie in de verschillende lidstaten en kwam tot de conclusie dat er nog het meeste marge bestaat in Ierland, Polen, Denemarken, Estland, Letland en Roemenië. Ook grootmachten Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben groeivooruitzichten, maar iets gematigder. In België wordt net als in Nederland, Portugal en nog een hele reeks andere landen een ondergemiddelde groei verwacht. Wat de verwerking betreft, denkt de Commissie dat de helft van het extra geproduceerde volume naar melkpoeder zal gaan, en ongeveer 30 procent naar kaas.

Internationaal zal de concurrentie met de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland verder toenemen. Voor Nieuw-Zeeland zijn de groeiverwachtingen miniem, omdat ze daar niet meer de ruimte en de grondstoffen voor hebben. Wat de markttendensen betreft, zullen de melkveehouders gewend moeten raken aan een sterke volatiliteit. De laatste vijf jaar bedroeg de volatiliteit van de melkprijs in Europa 9 procent tegenover 15 procent in de Verenigde Staten en liefst 21 procent in Nieuw-Zeeland. Het einde van de melkquota zal die tendens in Europa alleen maar versterken.

En dan de hamvraag: wat met de melkprijs? Tot en met 2025 ziet de Commissie 2015 als dieptepunt. In 2016 zou de prijs weer aantrekken tot en met 2017. Daarna wordt een kleine dip verwacht, gevolgd door een marktstabilisatie. Pas na 2020 zou de prijs opnieuw aanzienlijk beginnen stijgen. In het slechtste scenario duikt de melkprijs rond 2019 nog een keer onder de 30 euro, maar in het gemiddelde scenario stijgt de prijs in 2023 tot boven de 35 euro. Pas tegen 2025 zou volgens de Commissie een melkprijs die in de buurt komt van de prijs van 2014 weer mogelijk worden. De Commissie merkt tenslotte wel op dat tegenover de lagere melkprijs de komende jaren ook wel een lagere voederprijs staat.

Meer info: Medium-term prospects 2015-2025