Granen- en bloemenmengsel helpt akkervogel overwinteren

Tijdens de Dag van de Landbouw viel ons oog op een folder van het agrobeheercentrum Eco². “Landbouwers uit Oud-Turnhout zetten de bijen in de bloemetjes”, luidt het daarin. Over de samenstelling van de bloemenrijke akkerrand werd grondig nagedacht. Door bloemen en granen te combineren, slaan de boeren een dubbelslag inzake biodiversiteit. “Het traditionele bloemenmengsel is vooral interessant voor bijen en wild zoals fazanten. De bloemenrijke graanranden zullen daarnaast ook akkervogels van voedsel voorzien”, verklaart Mathias Vanspringel van het agrobeheercentrum.

Landbouwers hebben hun handen vol met het werk op hun bedrijf, maar daarom is het milieu en de natuur rondom hen niet onbelangrijk. Schaalvergroting en intensivering hebben de landbouw economisch rendabeler en efficiënter gemaakt. Het gevolg van deze veranderingen is dat er minder plaats is voor fauna en flora. Er zijn bijvoorbeeld minder kleine landschapselementen dan vroeger. Ondertussen is er een herstelbeweging aan de gang, onder impuls van de beheerovereenkomsten van de Vlaamse Landmaatschappij en mede dankzij de ondersteuning die het agrobeheercentrum (ABC) Eco² landbouwers biedt.

In Oud-Turnhout steunde ABC Eco² het initiatief van acht landbouwers om zich in te zetten voor de plaatselijke landbouwsoorten. Op twee locaties die in het oog springen van passanten, Corsendonck en Schuurhoven, werd een mengsel van bloemen en granen ingezaaid naast akkers. In totaal leverde dat 14 nieuwe (tijdelijke) plekjes natuur op. Corsendonck telt nog verschillende koppels geelgorzen. Door een mengsel te kiezen dat niet alleen uit bloemen maar ook uit granen bestaat, vinden de akkervogels er beschutting maar ook voldoende voedsel om de winter door te komen. “Een gewoon bloemenmengsel zonder granen is op dat vlak minder geschikt en leent zich meer voor wild en bijen”, zegt Mathias Vanspringel, regiocoördinator voor de provincie Antwerpen bij ABC Eco².

De basis van het mengsel dat de Kempische boeren zaaiden, bestaat uit zomertarwe en -gerst. Hieraan werd boekweit toegevoegd. Het werd gezaaid aan een lagere dichtheid om de bloemen meer kansen te geven in het mengsel. De voornaamste bloemensoorten zijn phacelia, korenbloem, dille, huttentut, vlas en klaproos. Voor insecten en bijen vormt dit mengsel een goede bron van stuifmeel en nectar. Witte klaver dient als bodembedekker om ongewenste onkruiden te weren die anders hinderlijk zouden zijn voor de naastliggende akkers. De klaver is tegelijk zeer nuttig voor bijen.

De actie kadert in het PDPO-project ‘Publieke diensten door landbouwers in Oud-Turnhout’, dat een samenwerking is van onder meer ABC Eco², de gemeente Oud-Turnhout en het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete.