Ggo was de reddingsboei van de Hawaïaanse papajatelers

Twee Amerikaanse universiteiten ontwikkelden een genetisch gewijzigde papaja die resistent is tegen het papaja-ringvlekkenvirus. De ggo wordt sinds 1998 ingezet op Hawaï en redde daar de lokale papaja-industrie van de ondergang. Ggo’s worden vaak in één adem vernoemd met grootschalige teelten en met multinationals. Het verhaal van de ggo-papaja toont aan dat dit niet noodzakelijk zo hoeft te zijn. VIB geeft tekst en uitleg.

Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) wil door het verstrekken van wetenschappelijk onderbouwde informatie het debat rond ggo’s terug naar de essentie leiden. In dat kader wordt een nieuw achtergronddossier gepubliceerd, waarmee een ander licht geworpen wordt op de vermeende Drievuldigheid ggo’s, grootschalige landbouw en multinationals.

De ggo-papaja die resistent is tegen het ringvlekkenvirus werd namelijk ontwikkeld door de publieke sector (Cornell University in de VS en de Universiteit van Hawaï) en de intellectuele eigendom werd overgedragen aan de Hawaïaanse papaja-industrie. Drie jaar na de eerste veldproef beschikten de 250 telers op het eiland reeds over de ggo-papajazaden. Gratis bovendien, mits er een aantal beperkingen werden gerespecteerd.

In amper vier jaar tijd herstelde de papajaproductie zich tot het niveau van voor de PRSV-infectie. De teelt van de Hawaïaanse ggo-papaja was enkel toegelaten op het eiland. De papaja’s zelf mochten wel verkocht worden buiten Hawaï, wat essentieel was voor de exportactiviteiten. In 2009 groeide op driekwart van de papajaplantages de genetisch gewijzigde variëteit.

Ondanks de minimale impact van Hawaï op de wereldwijde papajaproductie (0,1%), ontpopte de staat zich tot pionier inzake PRSV-resistentie. Landen zoals China, Thailand, Taiwan, de Filippijnen, Australië, en Jamaica volgden het voorbeeld van Hawaï en ontwikkelden hun eigen PRSV-resistente papaja’s. Tot nu toe wordt de virus-resistente ggo-papaja enkel in Hawaï en in China geteeld maar meer landen staan klaar om een biotech-papaja in te zetten in de strijd tegen het ringspotvirus.

PRSV is al tientallen jaren bezig aan een verwoestende tocht door papajaproducerende regio’s. Het is de meest verspreide en meest destructieve ziekte in de papajateelt. PRSV leidt tot ernstige kwaliteits- en opbrengstverminderingen en kan de oogst volledig verloren doen gaan. Om verspreiding tegen te gaan, worden plantages behandeld met insecticiden die bladluizen doden en worden aangetaste planten onmiddellijk vernietigd. In de meeste met het virus besmette gebieden is het stopzetten van de productie en het hervatten op een andere plaats de enige manier om zonder de ggo nog papaja’s te telen.

Papaja wordt geteeld in ongeveer 60 landen, voornamelijk in tropische en subtropische regio’s. India is de grootste producent, gevolgd door Brazilië, Indonesië, Nigeria en Mexico. De vrucht van de papajaboom vormt een belangrijk bestanddeel van het dieet in ontwikkelingslanden. Het is ook de bron van het enzym papaïne dat gebruikt wordt in de farmaceutische en voedingsindustrie. Wereldwijd werd in 2011 bijna 12 miljoen ton papaja geproduceerd op iets meer dan 420.000 hectare, goed voor een marktwaarde van 200 miljoen dollar. Papaja is op wereldschaal het derde meest verhandelde fruit.