Gesloten kringlopen counteren grondstoffenschaarste

Dinsdag vond in Mechelen het congres 'Urban Mining' plaats. De organisatoren van dienst, milieuminister Joke Schauvliege en OVAM, focussen op kringlopen waarin de voorbije twee jaar al opmerkelijke zaken gerealiseerd zijn: biomassa, (kritieke) metalen, materiaalbewust bouwen en duurzame chemie en kunststoffen. Een plan om van Vlaanderen een duurzame en competitieve bio-economie te maken tegen 2030 ligt op de tafel.

Het congres kadert in het Vlaams Materialenprogramma, een publiek-privaat actieprogramma uit 'Vlaanderen in Actie' om van Vlaanderen tegen 2020 een Europese topregio te maken inzake duurzaam materialenbeheer. In aanwezigheid van minister-president Kris Peeters en minister Joke Schauvliege deelden meer dan 300 congresgangers informatie over de eerste realisaties uit het Vlaams Materialenprogramma. Gastspreker was de Duits-Nederlandse architect Thomas Rau, een toonaangevende stem in het internationale debat over grondstoffenschaarste en de moderne stadsmijn.

Een toenemende wereldbevolking en het feit dat Vlaanderen heel weinig natuurlijke rijkdommen bezit, maken ons kwetsbaar voor grondstoffenschaarste. Gelukkig heeft Vlaanderen een belangrijke troef: onze unieke - en internationaal erkende - kennis en expertise in afvalbeheer en recyclage en nieuwe materiaaltechnologieën. Door gebruikte materialen nog intensiever te recycleren en de grondstoffen te hergebruiken, kunnen we onze nood aan de import van primaire grondstoffen afremmen.

Minister Schauvliege verwoordt het als volgt: "De grondstoffen van de toekomst zitten opgeslagen in de producten die we vandaag gebruiken, in de huizen waarin we vandaag wonen, of in de voedingsgewassen die we vandaag telen en consumeren." Voor Vlaanderen zou het slim exploiteren van die 'moderne stadsmijn' de basis kunnen vormen van een succesvolle en toekomstgerichte economie.

Het Vlaams Materialenprogramma wil duurzaam materialenbeheer in onze regio waar maken. Het programma bundelt de activiteiten van het lerend netwerk Plan C, het onderzoekssteunpunt SuMMa (UGent, KU Leuven, UHasselt, UA, HUB, VITO) en de Agenda 2020. Dat laatste is een actieplan met 45 projecten om tegen 2020 stappen te zetten naar een volwaardige kringloopeconomie in Vlaanderen. "Met die 45 projecten bewijzen we, samen met alle betrokken partners, dat Vlaanderen de omslag naar een duurzaam materialenbeleid maakt", aldus Schauvliege.

Minister-president Kris Peeters zette op zijn beurt in de verf dat Vlaanderen inzet op een duurzame en competitieve bio-economie tegen 2030. Voor de verdere ontwikkeling van een Vlaamse bio-economie is een coherent beleid belangrijk. Afgelopen zomer keurde de regering de Vlaamse visie en strategie voor een Vlaamse bio-economie goed. Die kwamen tot stand door een dialoog tussen verschillende overheidspartners en stakeholders.

Tijdens het congres lag de focus op de kringlopen waar al veel vooruitgang is geboekt, maar waar ook nog heel wat potentieel zit om materiaalrecyclage verder te stimuleren. Met de hoeveelheid voedsel die dagelijks via het restafval verloren gaat, kunnen bijvoorbeeld alle inwoners van een middelgrote stad met 65.000 inwoners een dag gevoed worden. Voedselverlies reduceren, nutriënten zoals fosfor recupereren uit reststromen en het stimuleren van biogebaseerde producten staan dan ook voorop binnen dit deel van de bio-economie.

Meer info: Vlaamse visie en strategie voor een bio-economie