Friese boeren krijgen muizenplaag niet onder controle

De muizenplaag in het Noord-Nederlandse Friesland breidt zich nog steeds verder uit. Dat zeggen wetenschappers van het onderzoeksinstituut Alterra op basis van satellietbeelden, waarop een duidelijke achteruitgang te zien is van de hoeveelheid biomassa op de graslanden. Landbouwersorganisatie LTO kreeg intussen al melding van meer dan 35.000 hectare die aangetast zijn door de kleine knaagdieren.

De Friese boeren krijgen de muizen maar niet getemd. Sinds enkele maanden woelen gigantische muizenpopulaties hele percelen om, en voorlopig lijkt daar geen beterschap in te komen, integendeel. Foto's uit december en januari laten een duidelijke achteruitgang zien in de hoeveelheid biomassa op grasland, wat volgens Gerbert Roerink van Alterra toe te schrijven is aan muizen. Vanuit de sector lijkt dat bevestigd te worden.

Roerink noemt de uitbreiding "slecht nieuws", omdat de kans bestaat dat de plaag zich in het voorjaar opnieuw uitbreidt. Tot nu toe zijn muizenplagen altijd vanzelf uitgedoofd na een piekjaar. Pas in maart, als de grasgroei op gang komt, is duidelijk of dat ook dit jaar gebeurt. Zo niet, dan is dat volgens de onderzoeker voor de Friese boeren een "nachtmerriescenario", en moeten uitzonderlijke maatregelen overwogen worden, zoals het onder water zetten van getroffen percelen of chemische bestrijding.

Tot nu toe kreeg LTO Noord melding van 35.000 hectare. Alterra volgt momenteel 12.000 hectare met zware schade op. Over de oorzaak van de muizenplaag bestaat nog geen duidelijkheid. Roerink vermoedt een verband met natuurgebieden en extensief beheerde graslanden: "Na 1960 waren er geen meer. Maar dit is nu al de tweede plaag sinds het jaar 2000. Dat kan iets met elkaar te maken hebben." Hij wijst erop dat de belangrijkste haarden van de muizenplaag in de nabijheid van Natura 2000-gebieden liggen bij de Friese meren.

Melkveehouders zijn met hun uitgebreid graslandareaal het zwaarst getroffen en hopen dat ze hulp krijgen voor de schade. Vorige week nog hebben ze om steun gevraagd tijdens een overleg in Den Haag met het ministerie van Economische Zaken, LTO Noord, de Rabobank, Achmea, de provincie Friesland, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) en het Actiecomité voor een schaderegeling tegen de muizenplaag. "Er is iets in gang gezet, maar het is nog niet concreet. We zijn hoopvol gestemd", aldus Harm Wiegersma van de NMV.

Ondertussen gingen loonwerkers creatief aan de slag om een oplossing uit te denken voor de overlast. Zo ontwikkelde loonwerker Age de Jong een heuse muizenverzuipmachine. De machine spuit vier centimeter water over de hele akker, of vierhonderd kubieke meter water per hectare, waardoor de holen van de muizen onder water lopen en de diertjes verdrinken of naar boven vluchten. Daar worden ze opgewacht door een zwerm hongerige meeuwen.

Bekijk de muizenverzuipmachine hier.