Flashback 2009: Wanhopige boeren dumpen melk op velden
nieuwsIn de melkveehouderij gloort er weer licht aan het eind van de tunnel. De zuivelmarkt herstelt zich en met enige vertraging weerspiegelt ook de melkprijs de betere vooruitzichten. Precies zeven jaar geleden was dat wel even anders. September 2009 was het trieste orgelpunt van de vorige zuivelcrisis. In onder meer Wallonië en Frankrijk staakten boeren de melkleveringen en goten ze hun melk uit op het veld. Een actie die zijn hoogtepunt zou bereiken op maandag 21 september 2009, wanneer duizenden melkveehouders in Europa simultaan een met melk gevulde beerton leegrijden op het veld.
De voorbije maanden werd meermaals verwezen naar de crisis van 2009 om duidelijk te maken dat melkveehouders zwarte sneeuw zien. Officiële cijfers, zoals de Vlaamse Zuivelbarometer, onderschrijven dat die vergelijking niet bij de haren getrokken is. Meer zelfs, het Departement Landbouw en Visserij becijferde dat het inkomen per 100 liter melk in het tweede kwartaal van dit jaar zelfs lager was dan zeven jaar geleden. De crisis sneed dus nog dieper, al zal dat de man in de straat misschien ontgaan zijn. Dat heeft veel te maken met de manier waarop melkveehouders de crisis ondergaan hebben. Zo strijdbaar als de sector in 2009 was, zoveel gelatenheid was er nu.
Iedereen herinnert zich nog hoe in 2009 honderden boeren met hun tractoren samenkwamen op een veld in Ciney. Toen de beerton aangezet werd, spoot er geen bruin maar wit goedje uit. Die 16e september werd drie miljoen liter melk weggegoten. Op maandag 21 september herhaalde het gebeuren zich in Wallonië en elders in Europa. Die maandag werd omgedoopt tot een ‘witte dag’. Volgens de organisatoren lieten in totaal zo'n 80.000 Europese landbouwers samen bijna 25 miljoen liter melk over de velden wegvloeien. In Frankrijk werden ook zuivelfabrieken geblokkeerd. De actievoerders eisten een betere melkprijs.
In Vlaanderen kwam het niet tot een melkstaking omdat Boerenbond en het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) dat een fout signaal vonden naar de consument toe. ABS betuigde wel zijn sympathie voor de melkstaking van Waalse boeren door met één lading melk naar Ciney af te zakken. De landbouworganisatie deelde ook 10.000 liter melk gratis uit op het Sint-Pietersplein in Gent. Van die 10.000 liter mag je zeker zijn dat het melk was. Bij de miljoenen liters die uitgereden werden op de velden werd daaromtrent twijfel gezaaid. Kwatongen beweerden dat de melk aangelengd was met water.
In Wallonië kreeg de melkstaking nooit de steun van FWA, de grootste landbouworganisatie in het zuiden van ons land. FWA constateerde dat niet alle melkveehouders te vinden zijn voor een leveringsstop en concludeerde daaruit dat een halfslachtige melkstaking geen effect zou hebben. De meer militante vakbonden FUGEA en MIG waren daar de aanstokers. MIG-voorzitter Erwin Schöpges zei toen dat landbouwers niet anders kunnen dan hun melk te vernietigen. “Het is niet onze schuld maar die van de politiek.”