FAO en OESO positief over invloed termijnmarkt op prijs

Zowel de Wereldvoedselorganisatie FAO als de OESO erkennen dat termijnmarkten kunnen helpen om stabielere marktprijzen te realiseren. De OESO is zelf verrast door een studie waaruit blijkt dat termijnmarkten voor landbouwproducten en olie niet worden aangedreven door speculatie. De FAO pleit er wel voor om het toezicht op agrarische termijnmarkten te versterken om ze beter te laten aansluiten bij de werkelijke markt.

De FAO heeft naar aanleiding van de piek in de wereldvoedselprijzen in de periode van 2006 tot 2008 nader gekeken naar de werking van de agrarische termijnmarkten. Volgens de FAO staat niet vast dat termijnmarkten een verstorende invloed hebben gehad op de prijsvorming. De VN-organisatie constateert wel dat van alle termijnmarktcontracten uiteindelijk maar 2 procent daadwerkelijk tot levering leidt. De FAO erkent de waarde van termijncontracten, die zowel koper als verkoper zekerheid bieden over de transactie, onafhankelijk van de dan geldende marktomstandigheden. Termijnmarkten kunnen helpen een stabiele marktprijs te realiseren.

Maar er zijn mechanismes waarbij de termijnmarkt averechts werkt, waarschuwt de FAO. Dat is bijvoorbeeld het geval als zich onder handelaars groepsgedrag ontwikkelt dat los staat van de werkelijke marktsituatie. De FAO vindt dat er grondig onderzoek gedaan moet worden naar verdacht gedrag zoals handelaars die investeringen doen die hun eigen slagkracht te boven gaan.

Ook de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) komt in een studie tot het besluit dat termijnmarkten vaak leiden tot meer evenwichtige prijzen. Termijnmarkten voor landbouwproducten en olie worden niet aangedreven door speculatie, zo blijkt nog. De OESO noemt de uitkomsten verrassend omdat speculatie doorgaans verantwoordelijk wordt geacht voor de toenemende variabiliteit op markten. Uit de studie blijkt evenwel dat hoe meer indexfondsen actief zijn, hoe minder beweeglijk de termijnmarkt is.

Indexfondsen worden passief beheerd: er zijn geen beleggingsanalisten of fondsbeheerders. De computer koopt de beleggingsobjecten op de index in. Het voordeel van deze indexfondsen is dat door het passieve beheer de kosten een stuk lager liggen dan bij actief beheerde beleggingsfondsen. De laatste vijf jaar zijn indexfondsen in belangrijkheid enorm toegenomen. In 2006 werd nog maar 90 miljard dollar in indexfondsen geïnvesteerd. Eind 2008 werden de investeringen geschat op 200 miljard dollar. Ondertussen zou dat al opgelopen zijn tot 300 miljard dollar.