Fabrikanten van glyfosaat geven inzage in studies

De fabrikanten van de chemische onkruidbestrijder glyfosaat maken de toxicologische studies publiek die ze overmaakten aan voedselveiligheidsautoriteit EFSA. Het consortium Glyphosate Task Force zegt dat het om 71 studies gaat waarvan EFSA de samenvattingen al publiceerde. Wie de studies wil inkijken, moet daar wel moeite voor doen. Ze zijn enkel te consulteren in een leesruimte in hartje Brussel. De fabrikanten plooien onder de grote politieke en maatschappelijke druk om klaarheid te scheppen over de studies waarmee EFSA rekening hield toen het tot de conclusie kwam dat glyfosaat niet kankerverwekkend is voor de mens. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek is van het tegendeel overtuigd.

Glyfosaat ligt zwaar onder vuur sinds het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), een adviesorgaan van de Wereldgezondheidsorganisatie, de stof als waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens catalogeerde. Andere instanties, de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA op kop, volgen dat oordeel niet. Behalve EFSA zijn ook het internationale expertenpanel inzake pesticidenresiduen (FAO-WHO) en het Europees agentschap voor chemische stoffen (ECHA) er gerust in dat glyfosaat niet carcinogeen is.

Door die spreidstand in de wetenschappelijke adviezen wordt met argusogen gekeken naar de methodiek van bovenstaande instanties. EFSA kreeg veel kritiek omdat de studies die werden uitgevoerd in opdracht van de gewasbeschermingsmiddelenindustrie een beslissende rol zouden gespeeld hebben in de ‘vrijspraak’ van glyfosaat. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek baseerde zijn classificatie enkel op studies die gepubliceerd werden in wetenschappelijke tijdschriften.

Eerst waren het ngo’s en milieuorganisaties die het gebrek aan transparantie aan de kaak stelden. Zo oefende Corporate Europe Observatory maandenlang druk uit om volledige inzage te krijgen in de studies van fabrikanten. De fabrikanten voelden behalve maatschappelijke druk ook het wantrouwen van de politiek. De milieucommissie van het Europees Parlement verzette zich tegen een verlenging van de markttoelating van glyfosaat – die er uiteindelijk toch gekomen is, zij het voor beperkte duur – en drong aan op openbaarmaking van alle studies waarop de Commissie zijn oordeel wil steunen.

De fabrikanten hebben zich lange tijd verschuild achter commerciële geheimen, maar geven nu toch toe en maken hun studies met proefdieren openbaar. Zo eenvoudig als de studies downloaden, gaat dat echter niet. Geïnteresseerden moeten zich begeven naar een ‘leeskamer’ in Brussel om inzage te krijgen.

De Glyphosate Task Force – die bestaat uit firma’s zoals Monsanto, Syngenta en ADAMA – benadrukt dat een aanvraag voor markttoelating van een actieve stof altijd gebaseerd is op een combinatie van publiek en door de industrie bekostigd onderzoek. “Dat private onderzoek beantwoordt aan de strikte standaarden van de OESO”, klinkt het, “en is nagekeken door onafhankelijke wetenschappers.” Naar verluidt is de zwarte stift maar zeer beperkt bovengehaald om bepaalde passages in de documenten onleesbaar te maken.