Extra geld voor nieuwe uitdagingen landbouwbeleid

De EU gaat de komende twee jaar een half miljard euro extra uittrekken voor de zogeheten 'nieuwe uitdagingen' die vervat zitten in het landbouwbeleid. Het gaat om de strijd tegen de klimaatverandering, duurzame energie, waterbeheer, biodiversiteit en flankerende steun voor de zuivelsector.

In totaal wil de Europese Commissie vijf miljard euro aan ongebruikt geld uit de Europese begroting aanspreken om projecten te financieren die de Europese economie een duw in de rug kunnen geven. Het voorstel maakt deel uit van het relanceplan ten belope van 200 miljard euro dat Commissievoorzitter José Manuel Barroso vorig najaar lanceerde. 

De grootste schijf van 3,5 miljard euro wil de Commissie reserveren voor energieprojecten, een actieterrein dat tegen de achtergrond van de recente gascrisis tussen Rusland en Oekraïne nog aan belang heeft gewonnen. Zo wil de Commissie 1,75 miljard euro vrijmaken voor betere gas- en elektriciteitsverbindingen.

De Commissie voorziet een enveloppe van 250 miljoen euro voor Nabucco, de gaspijpleiding tussen de regio van de Kaspische Zee en Europa die de afhankelijkheid van de Russische toevoer via Oekraïne moet beperken. In tegenstelling tot de overige projecten zou Nabucco echter niet met begrotingsgeld, maar met fondsen van de Europese Investeringsbank gefinancierd worden.

De Commissie selecteerde ook projecten die België ten goede moeten komen. Zo wil de Commissie 100 miljoen euro reserveren in betere gasverbindingen tussen België en Frankrijk en 35 miljoen euro in een gaspijplijn tussen Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk. Behalve in de verbetering van de interconnectie in Europa wil de Commissie ook geld pompen in projecten voor de opslag van CO2 (1,25 miljard euro) en windmolenparken (0,5 miljard euro). Uit die schijf wil de Commissie een bedrag van 10 miljoen euro reserveren voor de ontwikkeling van het park op de Thorntonbank in de Noordzee.

Naast de energieprojecten en de steun voor de landbouwsector wil de Commissie ook nog eens één miljard euro uittrekken voor de verspreiding van breedband op het platteland. De staatshoofden en regeringsleiders van de EU-lidstaten hadden in december ingestemd met het relanceplan van Barroso. Dat relanceplan stelde economische en fiscale stimuli ten belope van 1,5 procent van het bbp voor. De lidstaten moeten echter het leeuwendeel van de inspanning (1,2 pct) financieren.

Over de bijdrage van vijf miljard euro uit de Europese begroting is het laatste woord echter nog niet gezegd. Normaliter wordt ongebruikt geld uit de begroting teruggestort naar de lidstaten. Zij zouden dat geld naar eigen goeddunken kunnen aanwenden, terwijl de Commissie met dit voorstel de discussie over de bestemming van deze fondsen naar het Europese niveau tilt.

De Commissie hoopt dat de publicatie van de lijst van projecten tot een consensus kan leiden. Sommige lidstaten mopperden deze week echter al meteen dat ze onvoldoende bedeeld zouden zijn. Bovendien stellen de nettobetalers dat de Commissie de budgettaire reserves overschat. Zowel de lidstaten als het Europees Parlement moeten zich over het voorstel uitspreken.