Extra controlekosten in toelevering van eendagskuikens

Over de pluimveehouderij schrijven we artikels in termen van ‘leghennenbedrijven’ en ‘vleeskippenbedrijven’. Daardoor gaan we voorbij aan de gespecialiseerde bedrijven die instaan voor het kweken van (groot)ouderdieren, het uitbroeden van de eieren en de aflevering van eendagskuikens. Uit een advies van de SALV leren we dat er in Vlaanderen twee selectiebedrijven, 25 broeierijen en 117 vermeerderingsbedrijven actief zijn. De context waarin we dat te weten komen, is voor deze bedrijven niet zo prettig. Nu de Vlaamse overheid zich terugplooit op haar kerntaken wil ze af van de controles op het naleven van de handelsnormen. Door deze taak over te hevelen naar de controle-instellingen die bijvoorbeeld ook over het lastenboek Belplume waken, bespaart de overheid maar worden de pluimveebedrijven op kosten gejaagd.

Wat was er eerst: de kip of het ei? Over die vraag gaan we ons het hoofd niet breken, maar even stilstaan bij de herkomst van de eendagskuikens op pluimveebedrijven is niet verkeerd. Dankzij de achtergrond die de Strategische Adviesraad voor Landbouw en Visserij (SALV) geeft bij zijn jongste advies krijgen we meer inzicht in de toelevering van eendagskuikens. Het zijn gespecialiseerde pluimveebedrijven die hiervoor instaan: selectiebedrijven, vermeerderingsbedrijven en broederijen.

Gespecialiseerde firma’s leveren ‘grootouderdieren’, dit zijn kippen en hanen met bepaalde genetische kwaliteiten, aan selectiebedrijven. Deze selectiebedrijven brengen bevruchte eieren voort die, na het uitbroeden in broederijen, in vermeerderingsbedrijven worden gebruikt als ‘ouderdieren’. De bevruchte eieren van deze ouderdieren worden uitgebroed in broederijen. In een laatste fase leveren de broederijen ééndagskuikens aan leghennenbedrijven of braadkippenbedrijven die instaan voor de productie van consumptie-eieren en kippenvlees.

Uiteraard is het de landbouwadviesraad niet te doen om een mooie beschrijving van een sector. Het advies van de SALV, die sedert 1 januari 2016 administratief ingebed is bij de grootste Vlaamse adviesraad (SERV), gaat over de koerswijziging van de Vlaamse overheid bij de controles op het naleven van de handelsnormen. Het gaat om normen wat betreft het stempelen van broedeieren, de verpakking van kuikens, de registratie van een aantal gegevens door de broederij, enz. Momenteel wordt dit gecontroleerd door ambtenaren van het Departement Landbouw en Visserij, of uitbesteed via een overheidsopdracht. De Vlaamse overheid stelt nu voor om deze controles te laten uitvoeren door onafhankelijke controle-instellingen (OCI’s) die door de overheid erkend zijn.

Wie de controles uitvoert, is voor een bedrijfsleider van ondergeschikt belang. Wie het kostenplaatje draagt, daar zal hij eerder wakker van liggen. En dat dreigt nu te verschuiven van de overheid naar de gespecialiseerde pluimveebedrijven. Volgens de SALV bedraagt de extra kost bij een aparte controle door een OCI minstens 250 euro exclusief BTW. Door de controle op de handelsnormen te laten samenvallen met de controle op het lastenboek Belplume zal dit dalen met naar schatting 100 tot 150 euro. “Het grootste deel (88%) van de vermeerderingsbedrijven neemt vrijwillig deel aan het Belplume-lastenboek. Die bedrijven zouden kunnen kiezen voor een gecombineerde controle”, weten ze bij de SALV.

Gecombineerde controles verlagen de administratieve lasten maar de meerkost voor de sector bedraagt ook dan nog 20.000 tot 50.000 euro. Daarom vraagt de SALV dat de overheid de mogelijkheden zou onderzoeken om tegemoet te komen in de bijkomende kosten. De plannen van de overheid om de extra kosten die door OCI’s aangerekend zullen worden voor de handhaving van de handelsnormen af te schuiven op het bedrijfsleven worden betreurd.

Meer info: SALV