Externe instantie zal alle slachthuizen doorlichten

Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts wil alle slachthuizen in Vlaanderen laten doorlichten door een onafhankelijke instantie. Dat is één van de maatregelen die hij neemt in de nasleep van de wantoestanden in het slachthuis van Tielt, en waarover reeds een akkoord is met de sector. Het omstreden slachthuis is intussen naar de Raad van State gestapt om de tijdelijke stopzetting van de slachtactiviteit aan te vechten. Minister Weyts gaf in de commissie Dierenwelzijn van het Vlaams Parlement te kennen dat hij dit een weinig productieve werkwijze vindt. En hij voegde er aan toe dat de laatste versie van het actieplan dat het Exportslachthuis overmaakte onvoldoende garanties biedt voor het dierenwelzijn.

Door een vraag van Groen-parlementslid Bart Caron werd de dierenmishandeling in het slachthuis van Debra Meat te Tielt woensdag besproken in de commissie Dierenwelzijn van het Vlaams Parlement. Veralgemenen is net zo gevaarlijk als minimaliseren, beseft Caron, maar hij drukt toch zijn bezorgdheid uit over de “buitensporige industrialisering” van de varkenshouderij. Caron vreest namelijk dat dit geleid heeft tot een ‘verdinging’ van het dier. Varkens worden geslacht zoals planken tot meubels worden verzaagd. Wat er gebeurt als de band tussen mens en dier verdwijnt, is te zien op de undercoverbeelden van Animal Rights.

Onafhankelijk Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum deelt die bezorgdheid omdat er in het slachthuis in Tielt ieder uur 6.500 dieren geslacht worden. Dat betekent dat er om de 5,5 seconde een varken wordt geslacht, rekent hij voor. En hij koppelt er de vraag aan vast wat er gebeurt wanneer er iets misloopt. “Legt men de slachtlijn stil wanneer blijkt dat een dier kreupel is of wanneer een dier niet goed is verdoofd?” Sanctorum vermoedt van niet en vreest daarom dat dierenleed in slachthuizen een systemisch probleem is. Hij diende daarom een voorstel in voor een doorlichting, niet alleen van de slachthuizen maar van de hele vleesketen.

Zo’n doorlichting zit vervat in de reeks extra maatregelen die minister van Dierenwelzijn Ben Weyts aankondigt, al zou die beperkt blijven tot de slachthuizen. Bedoeling is dat de sector dit zelf bekostigt terwijl de doorlichting gebeurt door een onafhankelijke instantie in opdracht van de minister. Eerder viel de naam van landbouwonderzoeksinstituut ILVO als mogelijke gegadigde voor deze opdracht.

De tweede maatregel waarover de minister en de vertegenwoordigers van de vleesindustrie het principieel eens zijn, heeft te maken met de functionaris voor dierenwelzijn. Ieder slachthuis is verplicht om voor die functie iemand voltijds in dienst te nemen. In de toekomst zou deze toezichthouder een meer onafhankelijke positie krijgen. Minister Weyts maakt de vergelijking met een syndicaal afgevaardigde: iemand die een beschermd statuut geniet zodat hij overtredingen kan rapporteren zonder sancties door zijn broodheer te moeten vrezen.

De minister geeft Vlaams parlementslid Gwenny De Vroe (Open Vld) gelijk wanneer zij zegt dat het vakbekwaamheidsattest belangrijk is, zowel voor de slachters als voor de functionaris die toezicht houdt op dierenwelzijn in het slachthuis. Een pijnpunt in dat verband is dat je bij de start van de opleiding meteen aan het werk mag, als een soort stage op de werkvloer. Dit zit vervat in een Europese verordening zodat de minister niet weet of er wel van afgeweken kan worden. Hij laat dit onderzoeken want hij zou het liever anders zien.

“Daarnaast willen we de overheidscontrole op het terrein ook versterken”, zegt Weyts. Er lopen gesprekken met het Voedselagentschap en de gewesten over de dierenartsen met opdracht die actief zijn in alle slachthuizen. “Dat zijn extra ogen die we op de werkvloer hebben”, legt de minister uit waarom hij graag meer inspraak wil over het takenpakket van die dierenartsen.

In zijn antwoord laat Ben Weyts zich ook ontglippen dat de uitbater van het Exportslachthuis naar de Raad van State is gestapt om het stilleggen van de slachtactiviteit aan te vechten. De minister is daar duidelijk niet mee opgezet, en herhaalt dat het slachthuis enkel open kan wanneer de exploitant harde garanties op vlak van dierenwelzijn voorlegt. Hij vindt het ook vanzelfsprekend dat het slachthuis van Tielt, als het wordt heropgestart, eerst aan de beurt komt voor een volledige doorlichting.

Over een heropening zal eerstdaags nog geen beslissing vallen omdat ook de laatste versie van het actieplan van de slachthuisexploitant niet overtuigend genoeg is in de ogen van de minister. Het probleem zit hem volgens Ben Weyts in het verschil tussen wat er mondeling beloofd wordt en datgene wat op papier wordt gezet. Bij de Raad van State staat de zaak op vrijdag 31 maart geagendeerd. GAIA-voorzitter Michel Vandenbosch heeft al laten weten dat hij de procedure die het Exportslachthuis start “een grove schande” vindt. Dit bewijst volgens hem dat het slachthuis niet geïnteresseerd is in het verbeteren van het dierenwelzijn, maar enkel zo snel mogelijk wil doorgaan met slachten en geld verdienen.