EU verlengt steun aan boeren nu Rusland boycot volhoudt

De Europese steunmaatregelen voor boeren en tuinders die zijn getroffen door het Russische importverbod op landbouwproducten uit het Westen worden verlengd. Zeker tot volgend jaar zijn de maatregelen van kracht, laat de Europese Commissie weten. De steunmaatregelen hebben het effect van de Russische ban (deels) verzacht, aldus EU-commissaris van Landbouw Phil Hogan. "We moeten blijvend een vangnet aanbieden om zekerheid te bieden aan de producenten die nog steeds geconfronteerd worden met problemen door de importban."

Rusland stelde vorig jaar een handelsembargo in nadat Europa economische sancties had genomen tegen het land wegens bemoeienis met en agressie tegen buurland Oekraïne en de annexatie van het Oekraïense schiereiland de Krim. Onlangs kondigde Moskou aan het importverbod te verlengen en mogelijk zelfs uit te breiden met een verbod op de invoer van Europese bloemen.

De Europese Commissie heeft in 2014 erg snel gereageerd op de boycot en miljoenen euro’s steun uitgetrokken voor de verschillende sectoren. Iedereen herinnert zich nog wel de fruittelers die bij de aankondiging van de ban – aan de vooravond van de nieuwe oogst – ten einde raad waren. Velen onder hen hebben toen gebruikgemaakt van de Europese compensatieregeling voor het niet oogsten van appels of peren.

Het vangnet dat toen in ijltempo uitgerold werd voor fruittelers, tuinders en melkveehouders krijgt in 2016 een verlengstuk. Op een paar details na is de wettelijke basis van een nieuwe schaderegeling zo goed als klaar. In de wetenschap dat Rusland de invoer blijft boycotten, komt de Europese Commissie binnen dit en een week met nieuwe steunmaatregelen voor groente- en fruittelers. Voor melkveehouders komt er een verlenging van de bestaande steun na het aflopen ervan op 30 september.

In de zuivelsector nemen de steunmaatregelen de vorm aan van Europese subsidies voor de tijdelijke stockage van boter en melkpoeder door private bedrijven. Ook de reeds bestaande interventie – Europa die boter en melkpoeder opkoopt aan bodemprijzen – zal onveranderd doorgaan en dat nog zeker tot eind februari 2016. Tot op heden is reeds 108.652 ton boter en 40.045 ton melkpoeder gestockeerd met de steun van Europa. Nog eens 1.176 ton melkpoeder is opgekocht aan de interventieprijs.

Voor groenten en fruit stelt de Commissie voor om nog een jaar langer, tot eind juni 2016, compensaties uit te keren voor product dat uit de markt genomen wordt en een nieuwe bestemming krijgt als gratis voedsel dat verdeeld wordt via hulporganisaties. Andere mogelijke bestemmingen van de afgestoten verse producten zijn veevoeder, compost en biogas. Ook het niet oogsten en groen oogsten van fruit en groenten worden opnieuw geïntroduceerd. Toen op 30 juni de steun voor groente- en fruittelers afliep, was reeds 770.000 ton product van de markt gehaald. Daar stond een EU-compensatie van 155 miljoen euro tegenover.

De Europese Commissie houdt er rekening mee dat de marktsituatie in bovenstaande sectoren nog maanden moeilijk kan blijven. Op de wereldmarkt is de vraag naar zuivel immers verzwakt, nog verergerd door de Russische banvloek. Voor de groente- en fruitsector is alleen al het wegvallen van Rusland als afzetmarkt, nog eens voor minstens een jaar, voldoende om de prijzen onder druk te zetten.

Om problemen te vermijden met lidstaten die hebberig zijn als het op steun aankomt, denk aan de recordclaim van Polen, wijst de Europese Commissie de steun toe evenredig de hoeveelheden die lidstaten de voorbije drie jaar naar Rusland exporteerden. Voor een extra 3.000 ton product komen alle lidstaten in aanmerking omdat Europa zoveel mogelijk groenten en fruit van de markt wil halen in de hoop dat vraag en aanbod zo stabiliseren.

Van Europees landbouwcommissaris Phil Hogan hadden we tijdens de jongste Landbouwraad op 13 juli al vernomen dat er een verlenging van de steun zat aan te komen: “De acties die we ondernemen, tonen dat de EU solidair is met de landbouwers die het ergst getroffen worden door de Russische boycot. Een jaar na de aankondiging ervan moet het vangnet gehandhaafd worden want producenten blijven moeilijkheden ervaren door de houding van Rusland.”