EU-Parlement onderwerpt CETA niet aan judiciële toets

Een meerderheid van het Europees Parlement heeft zich woensdag gekant tegen een juridisch advies over het Europees-Canadese vrijhandelsverdrag CETA. Bijna negentig Europarlementsleden hadden erop aangedrongen dat het Europese Hof van Justitie zich zou uitspreken over de verenigbaarheid van het veelbesproken handelsverdrag met het Europees recht, maar hun resolutie haalde de eindstreep niet.

In het halfrond kantte een meerderheid van 419 tegen 258 leden zich tegen een groen initiatief om het advies van het Europese Hof van Justitie over vrijhandelsverdrag CETA te vragen. De in totaal 89 parlementsleden wilden dat het Hof zich zou buigen over de vraag of het systeem voor de beslechting van geschillen tussen overheden en investeerders al dan niet ingaat tegen het recht van overheden om regels uit te vaardigen, bijvoorbeeld op het vlak van gezondheid of milieu.

Een verwijzing van CETA naar het Hof had het hele goedkeuringsproces in de war gestuurd. Zo'n verzoek om advies zorgt immers voor uitstel van de stemming in het halfrond, terwijl de voorstanders van CETA vastberaden lijken om het akkoord reeds in december te bekrachtigen in het halfrond. Eenmaal het Europees Parlement dat heeft gedaan, kan CETA begin volgend jaar voorlopig in werking treden. Nadien moet het verdrag ook nog geratificeerd worden in de parlementen van de 28 lidstaten.

CETA werd vorige maand voorpaginanieuws toen Wallonië verzet aantekende tegen het vrijhandelsverdrag met Canada. Daardoor kon België het verdrag niet ondertekenen en moest de geplande ondertekeningsceremonie uitgesteld worden. Uiteindelijk werd het verdrag met enkele dagen vertraging op 30 oktober ondertekend. Om Wallonië over de streep te trekken, beloofden de andere regeringen onder meer dat ook België het advies van het Europese Hof van Justitie zal inwinnen.

Tegenstanders van CETA zijn intussen verbolgen over de snelheid waarmee het vrijhandelsverdrag door het Europees Parlement wordt gejaagd. Zo laken ze dat parlementaire commissies als sociale zaken en milieu hun controlerende taak niet naar behoren kunnen invullen. "De partijen die zeggen euroscepsis te bestrijden, voeden die nu alleen maar door het debat over CETA te dwarsbomen. Blijkbaar willen de mainstream partijen die voor CETA zijn, het handelsakkoord zo graag dat ze liever de ogen sluiten voor juridische problemen", foetert Bart Staes (Groen).

Behalve de groenen stemden ook Vlaams Belang, sp.a, PS, cdH en CSP voor de resolutie. "Het Europees Parlement moet zijn verantwoordelijkheid nemen en de vraag voorleggen aan het Hof, zelfs al loopt het ratificatieproces daardoor enkele maanden vertraging op", meent Marie Arena (PS). Een zestigtal fractiegenoten volgde het voorbeeld van de Belgische socialisten, maar de meerderheid van de 189-koppige fractie kantte zich tegen een verwijzing naar het Hof.

De Franstalige en Duitstalige christendemocraten Claude Rolin en Pascal Arimont waren zelfs de enigen binnen hun 216-koppige EVP-fractie die het advies van het Hof wilden vragen. "Tal van magistraten hebben hun voorbehoud uitgesproken over de wettelijke basis van het mechanisme voor geschillenbeslechting", zegt Rolin (cdH). "Het lijkt me essentieel dat alle garanties worden geboden dat zo'n belangrijk akkoord in overeenstemming is met het Europees recht."

Voor CD&V, N-VA, Open Vld en MR is het echter welletjes geweest. "Elk parlement heeft dit verdrag ondertussen goedgekeurd. Dat men dit nu alsnog wil blokkeren is een minachting voor het democratische proces", betoogt Lieve Wierinck (Open Vld). Wierinck en partijgenote Hilde Vautmans zijn overtuigd dat CETA de wettelijke toets zal doorstaan. "Maar kunnen we nu alsjeblief verder met dat verdrag. Onze bedrijven en onze kmo's wachten om hun handel met Canada verder uit te breiden en hier meer jobs en welvaart te creëren."