Eén op vier landbouwers kampt met betalingsachterstand

Eén op vier land- en tuinbouwers heeft openstaande facturen met een verstreken vervaldatum. De betalingsproblemen zijn het grootst in de dierlijke sectoren en bij jonge landbouwers. Zo heeft 41 procent van de Vlaamse varkenshouders moeilijkheden om aan zijn betaalverplichtingen te voldoen. In de melkvee- en rundveehouderij gaat het om 30 procent. Dat blijkt uit een onderzoek van het Departement Landbouw en Visserij naar betalingsmoeilijkheden bij Vlaamse land- en tuinbouwers van het Landbouwmonitoringsnetwerk.

Uit de enquête die in maart van dit jaar werd afgenomen bij 600 land- en tuinbouwers uit het Landbouwmonitoringsnetwerk blijkt dat 55 procent de voorbije 12 maanden een actie heeft ondernomen om aan de betaalverplichtingen te voldoen. In eerste instantie teren landbouwers op hun eigen spaargeld en bezuinigen ze op privébestedingen. Andere manieren om met betalingsproblemen om te gaan, zijn het bedrijfsspaargeld gebruiken of investeringen uitstellen. “Landbouwers gaan financiële problemen dus eerder intern proberen op te lossen in plaats van een beroep te doen op externe maatregelen, zoals een kortetermijnkrediet aangaan of uitstel van betaling vragen bij leveranciers”, klinkt het.

Toch heeft er nog steeds 25 procent van de land- en tuinbouwers openstaande facturen waarvan de vervaldatum verstreken is. Meestal is de betalingsachterstand korter dan drie maanden of gaat het om facturen met relatief kleine bedragen (<10.000 euro), maar toch zit ongeveer zeven procent van deze groep met een betalingsachterstand in de probleemzone. “Daarbij lopen zowel het achterstallige bedrag als de achterstallige termijn hoog op”, zeggen Eva Van Buggenhout en Joeri Deuninck die het onderzoek uitvoerden. Ongeveer 14 procent kampt dan weer met ofwel een hoog achterstallig bedrag of een hoge achterstallige betalingstermijn.

De grootste schuldeiser is in de helft van de gevallen de veevoederfabrikant. Volgens de onderzoekers kan dit verklaard worden doordat men vooral in de dierlijke sectoren met openstaande facturen kampt. “Het is een signaal van de problemen op deze bedrijven. De kloof met de tweede meest genoemde schuldeiser, de loonwerker, is groot”, luidt het. Zo heeft bijna de helft van de varkenshouders met openstaande facturen een betalingsachterstand van meer dan 50.000 euro. Eén op drie varkensbedrijven heeft een achterstand van meer dan vijf maanden bij de hoogste schuldeiser. Bij de vleesveehouders kampt zelfs meer dan één op vijf met een jaar betaalachterstand bij de hoogste schuldeiser.

Jonge landbouwers zitten vaker krap bij kas. Twee derde van de bedrijfsleiders die jonger zijn dan 40 jaar heeft de voorbije 12 maanden een actie ondernomen om zijn rekeningen te kunnen betalen. Jongere bedrijfsleiders nemen vaker hun toevlucht tot maatregelen op het bedrijf: uitstel van investeringen, uitstel van betalingen van toeleveranciers en uitstel van aflossing van een lening. Oudere landbouwers focussen relatief meer op acties die een geleidelijke uitstap uit de landbouwactiviteit kunnen signaleren, zoals verkoop van activa of een lid van het gezin dat buitenshuis gaat werken.

De betaalproblemen waarmee bedrijfsleiders kampen, zijn voor een groot deel te wijten aan de moeilijke economische situatie waarin verschillende land- en tuinbouwsectoren zich bevinden. De impact van deze betaalproblemen mag niet onderschat worden, stelt het onderzoek. “We stelden vast dat twee van de vier meest populaire acties om aan betaalverplichtingen te voldoen zich in de privésfeer bevinden. Er is dus wel degelijk een impact op de privésituatie van de landbouwer”, menen Van Buggenhout en Deuninck.

Ze wijzen er ook op dat een recent onderzoek in West-Vlaanderen aantoonde dat de financiële situatie van het landbouwbedrijf een lineaire invloed heeft op het welbevinden van de landbouwers. “Landbouwers zijn geneigd om steeds voort te doen en roepen soms te laat hulp in. Toch kunnen ze een aantal preventieve maatregelen nemen, zoals een buffer aanleggen in financieel betere tijden en werken met een maandelijkse kasplanning”, zeggen de onderzoekers. Volgens hen is het aan te raden dat landbouwers proactief op zoek gaan naar advies bij hun boekhouder, sectororganisatie of andere adviseurs. Inzicht in het bedrijf biedt immers uitzicht op een betere financiële situatie.

Meer informatie: Krap bij kas? Een onderzoek naar betalingsmoeilijkheden bij het Landbouwmonitoringsnetwerk