Droogtecommissie schaalt op naar code oranje, landbouwers krijgen toegang tot afvalwater

Voorafgaand aan de samenkomst van de droogtecommissie, hebben alle Vlaamse provincies oppompverboden uitgevaardigd. Vanaf vrijdag 17 juli geldt er een oppompverbod over de hele provincie Vlaams-Brabant, zo maakte gouverneur Jan Spooren woensdag bekend. De voorbije dagen werd al een oppompverbod afgekondigd in West-Vlaanderen en in Limburg en een groot deel van Oost-Vlaanderen. Langs de bevaarbare waterlopen in het IJzerbekken worden de locaties voor mobiele onttrekkingen gesloten. In delen van de provincie Antwerpen geldt al sinds begin deze maand een verbod om water op te pompen.

Effluent voor landbouwers

Om landbouwers te ondersteunen gedurende de droogte kan er nu via een tijdelijke vrijstellingsregeling gezuiverd effluent van geselecteerde rioolwaterzuiveringsinstallaties van Aquafin en gezuiverd bedrijfsafvalwater uit de voedingsindustrie eenvoudiger worden ingezet. Een melding aan de Vlaamse Milieumaatschappij volstaat, er is geen uitgebreidere toelating nodig. “Water dat anders zou worden geloosd, krijgt zo een nuttige tweede bestemming”, zegt landbouwminister Jo Brouns (cd&v). “Ook openbare besturen kunnen eenvoudiger gebruik maken van dergelijk gezuiverd bedrijfsafvalwater, maar ook van het effluent van geselecteerde rioolwaterzuiveringsinstallaties van Aquafin.”

Drinkwaterbevoorrading blijft verzekerd

Het kabinet Brouns benadrukt dat de levering van drinkwater vandaag nergens in Vlaanderen in het gedrang komt, maar toch wordt de statusindicator voor de drinkwaterbevoorrading uit voorzorg opgeschaald naar code geel voor heel Vlaanderen. “Code geel betekent niet dat er nu al bevoorradingsproblemen zijn”, meldt het kabinet. “De Vlaamse waterbedrijven verzekeren dat er voldoende drinkwater beschikbaar blijft voor gezinnen en bedrijven.”

Minister Brouns benadrukt dat er de afgelopen jaren al fors is geïnvesteerd in droogtemaatregelen, maar roept alle Vlamingen op om niet-essentieel watergebruik te beperken en zuinig om te springen met kraanwater om de druk op de watervoorraden te verminderen. “De tuin besproeien of de auto wassen met drinkwater is het soort van verspilling die we nu moeten vermijden, doe dat dus niet”, zegt de minister.

Lage waterstanden en verzilting

De debieten en waterstanden zijn laag. Op de meeste locaties worden drempels onderschreden en zelfs minimumniveaus voor de tijd van het jaar gemeten. Omdat er de komende dagen amper regen is voorspeld, verwacht men dat de situatie verder zal verslechteren.

Ook de grondwatertoestand is de afgelopen weken sterk achteruitgegaan. Momenteel bevindt ongeveer 70 procent van de grondwaterstanden zich op een laag tot zeer laag niveau voor de tijd van het jaar. Daardoor krijgen waterlopen minder voeding vanuit het grondwater, waardoor de debieten in die waterlopen verder afnemen.

Bovendien ziet men stijgende verziltingswaarden vooral op de IJzer en de kanalen in West-Vlaanderen. Ook het aantal locaties met een problematisch hoge aanwezigheid van toxische blauwalgen is sterk gestegen.

Dit alles motiveerde de droogtecommissie om het beheerniveau voor droogte op te schalen naar code oranje. Dit betekent een intensievere samenwerking om de droogte het hoofd te bieden. " Door op te schalen naar code oranje kunnen we maatregelen beter op elkaar afstemmen en verdere schade helpen voorkomen. Tegelijk blijven we investeren in een robuust watersysteem", zegt Katrien Smet, woordvoerster van de droogtecommissie.

Scheepvaart en recreatie

Ook op de bevaarbare waterwegen komen verschillende waterbesparende maatregelen. Zo worden bijvoorbeeld schepen enkel nog in groep door de sluis gelaten, zodat er minder water verloren gaat. Op sommige locaties gelden diepgangbeperkingen voor de scheepvaart.

Daarnaast geldt op deeltrajecten van de Kleine Nete en de Dommel een tijdelijk kano- en kajakverbod wegens de lage waterstanden. Bovendien zijn er door het warme weer op verschillende locaties blauwalgen vastgesteld. Op die plaatsen kunnen recreatie- en gebruiksbeperkingen gelden.

Overzicht

Naast landbouwers en burgers vraagt de droogtecommissie ook aan bedrijven, lokale besturen en hun groendiensten om spaarzaam om te gaan met water.

De actuele drinkwatersituatie kan worden gemonitord op de website van VMM. Een overzicht van alle maatregelen vind je via opdehoogtevandroogte.be.