Brouns wil waterkwaliteit sneller verbeteren met zeven gerichte acties
nieuwsMet zeven gerichte acties wil Vlaams minister voor Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v) ervoor zorgen dat de Vlaamse waterkwaliteit sneller verbetert. Slechts één van die zeven punten heeft betrekking op landbouw. Daarnaast staan onder meer de verbetering van de waterzuivering en betere controle van bedrijfslozingen op de planning. “Iedereen moet zijn deel doen”, aldus de minister. Hij wil maandelijks op de hoogte gehouden worden van de vorderingen om zo de vinger aan de pols te houden.
De waterkwaliteit is de voorbije decennia aanzienlijk verbeterd, maar toch worden de Europese en Vlaamse normen nog niet gehaald. De Vlaamse regering richtte daarom een klankbordgroep op onder leiding van professor Hans Bruyninckx. Vertegenwoordigers uit verschillende maatschappelijke en economische sectoren zochten tijdens zeven bijeenkomsten naar een gedeelde aanpak voor het Vlaamse waterbeleid. Het eindresultaat van dat proces werd eind mei aan minister Brouns overgemaakt. In totaal staan er 15 aanbevelingen en gezamenlijke engagementen in dat eindrapport.
Impulsprogramma "7 voor 27'
Met de eerste aanbeveling ging de minister meteen aan de slag: maak maximaal werk van de uitvoering van de huidige stroomgebiedbeheerplannen. Hij gaf de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) de opdracht om een impulsprogramma uit te werken. Dat kreeg de naam ‘7 voor 27’. De 7 verwijst naar de zeven gerichte acties die worden vooropgesteld, de 27 naar de deadline. Eind 2027 loopt de uitvoeringsperiode van de huidige stroomgebiedbeheerplannen af. Dit programma moet de uitvoering van die plannen versnellen en de resterende tijd optimaal benutten.
Meer ruimte voor levende waterlopen
Nog dit najaar lanceert Vlaanderen het programma Levend Water. Lokale waterloopbeheerders krijgen steun om projecten die klaar zijn voor uitvoering sneller te realiseren. Het gaat onder meer om beken opnieuw te laten kronkelen, natuurlijke oevers te herstellen, knelpunten voor vissen weg te werken en ondergrondse waterlopen weer open te leggen. Voor die ingrepen is zes miljoen euro beschikbaar.
Meer fosfor en stikstof uit afvalwater
Aquafin zal tegen eind 2027 op 78 waterzuiveringsinstallaties bijkomende fosforverwijdering voorzien. Op 11 installaties komt extra zuivering om meer stikstof uit het afvalwater te halen. Er wordt hiermee 359.000 kilo fosfor en 809.000 kg stikstof extra gezuiverd.
Prioritaire rioleringswerken sneller uitvoeren
Prioritaire rioleringsprojecten worden sneller uitgevoerd. Zo moeten noodzakelijke investeringen in riolering sneller op het terrein zichtbaar zijn.
Gemeentelijke investeringen worden nauwgezetter opgevolgd
De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) moet de gemeentelijke meerjarenplannen voor de uitbouw van de zuiveringsinfrastructuur nauwgezet opvolgen. Waar de uitvoering achterblijft, zal VMM samen met de betrokken rioolbeheerders bekijken welke bijsturing nodig is. Wanneer een gemeente minder dan 70 procent van de reductiedoelen dreigt te halen, wordt er een remediëringstraject opgezet.
Vergunningen van 180 bedrijven onder de loep
Tegen eind 2027 zullen de vergunningen van ongeveer 180 bedrijven met de grootste impact op de waterkwaliteit worden geëvalueerd. Daarbij gaat men na of de vergunning voldoende bescherming biedt aan de waterloop waarin het bedrijf loost. Waar nodig wil de minister de vergunning bijsturen.
Gerichte landbouwmaatregelen
Waar de huidige maatregelen onvoldoende resultaat opleveren, zullen er bijsturingen worden voorbereid. De waterkwaliteitsmetingen van 2025 en 2026, wetenschappelijke inzichten, voorstellen van landbouwers en terreinbeheerders en het Mestrapport moeten daarvoor de basis vormen.
25 Lokale Blue Deals voor betere waterkwaliteit
In de Lokale Blue Deals zal waterkwaliteit een prominente plaats krijgen. In deze Blue Deals zullen partners samenwerken aan onder meer waterzekerheid, natuurherstel, landbouw en bodem. Het Steunpunt Lokale Blue Deals moet erop toezien dat de lokale actieplannen voldoende bijdragen aan de waterkwaliteitsdoelstellingen. De beslissing over de lokale Blue Deal-coalities zit in de eindfase.
Maandelijkse rapportering
Omdat de tijd dringt, gezien de deadline van 2027, verwacht de minister dat CIW maandelijks rapporteert over de voortgang van deze zeven acties. “Ik wil weten welke projecten vooruitgaan en waar het vastloopt. Als een rioleringsproject blijft hangen of een maatregel onvoldoende oplevert, moeten we kunnen bijsturen”, zegt Brouns. “Tegen eind 2027 willen we zoveel mogelijk vooruitgang boeken op vlak van waterkwaliteit in onze beken en rivieren.”
Na 2027 stopt het werk niet, investeringen en maatregelen zijn ook nadien nodig. CIW bereidt daarom de nieuwe stroomgebiedbeheerplannen voor 2028–2033 voor. Vanaf november 2026 worden de ontwerpplannen voorgelegd in een openbaar onderzoek.
