De Gucht vergemakkelijkt Oekraïense export naar EU

De Europese Commissie wil de invoerrechten op landbouwproducten uit Oekraïne versneld afbouwen. De maatregel moet de Oekraïense economie een broodnodige boost geven en aantonen dat de Europese Unie "schouder aan schouder" staat met het Oekraïense volk, zo zei eurocommissaris voor Handel Karel De Gucht tijdens de presentatie van zijn voorstel.

De Gucht wil meteen starten met het schrappen en verminderen van Europese douanerechten op landbouwproducten en andere import uit Oekraïne. Mits het snelle fiat van de lidstaten en het Europees Parlement zouden de handelsvoordelen al in juni in werking kunnen treden. De unilaterale gunstmaatregel geldt tot 1 november en vormt een voorafspiegeling van het vrijhandelsakkoord met Oekraïne.

De Belgische eurocommissaris gaat ervan uit dat deze overeenkomst na de geplande verkiezingen in Oekraïne ondertekend kan worden en al voor november voorlopig in werking kan treden. "We openen onze poorten voor producten uit Oekraïne. Zo helpen we de Oekraïense economie een echte boost te geven, met echte impact op het dagelijkse leven van de Oekraïners", zo kondigde De Gucht het initiatief aan. "Als Rusland maatregelen neemt, kan Oekraïne op de Europese markt terecht."

Op basis van de huidige handelsstromen zou het voorstel in de praktijk betekenen dat Oekraïense exporteurs jaarlijks 487 miljoen euro minder douanerechten moet betalen. Daarvan zou bijna 400 miljoen euro ten goede komen aan de landbouwsector in Oekraïne. Van de andere 87 miljoen euro zouden vooral de industriële en chemische sector beter worden. Ook producten uit de door Russische troepen bezette Krim zullen aan de gunstvoorwaarden kunnen geëxporteerd worden naar Europa.

Voor de export uit de Krim trof De Gucht wel een aantal maatregelen, vooral inzake de naleving van de regels van oorsprong van producten, die moeten vermijden dat Russische producten via het schiereiland aan gunsttarieven de Europese markten bereiken. Verder bevat het voorstel enkele waarborgen om plotse marktverstoringen te vermijden en Europese landbouwers te beschermen, bijvoorbeeld door de tariefvrije import van granen, varkensvlees, rundvlees, gevogelte en enkele andere producten te beperken tot bepaalde quota.

De Gucht beklemtoont ook dat de unilaterale Europese maatregelen slechts tijdelijk zijn en geen alternatief vormen voor het vrijhandelsakkoord. Die overeenkomst, die binnen een decennium een vrijhandelszone tot stand moet brengen, vormt het zwaartepunt van het toenaderingsakkoord tussen Europa en Oekraïne. Vorige week besloten de Europese staatshoofden en regeringsleiders het politieke luik van het toenaderingsakkoord reeds voor de geplande verkiezingen in Oekraïne op 25 mei te ondertekenen. De Europese leiders schaarden zich ook achter een steunpakket van 11 miljard euro voor Oekraïne. De handelsmaatregelen maken deel uit van dat pakket.

Volgens Boerenbond zal vrijere handel met Oekraïne vooral grote investeerders en maatschappijen ten goede komen. Voor de Europese boeren betekent het oneerlijke concurrentie, vooral voor pluimveevlees en eieren, en zorgen om de sanitaire situatie in Oekraïne. Ook zij kampen met Afrikaanse varkenspest en uit Oekraïne werd al eens met aflatoxine vervuilde maïs ingevoerd die bij ons voor problemen zorgde met het veevoeder. De voederkost zou wel kunnen dalen door de zet van De Gucht want Oekraïne is een belangrijke exporteur van granen.

Met de Europese landbouwkoepel Copa vraagt Boerenbond om gevoelige producten als varkensvlees, pluimveevlees en eieren voorlopig niet op te nemen in de maatregel. “Aan de ene kant moet men voor Oekraïne doen wat men kan, aan de andere kant mag dat niet ten koste van alles gebeuren. De regels moeten dezelfde blijven voor Europese en ingevoerde producten. Hier is dat niet het geval, bijvoorbeeld voor dierenwelzijn in de pluimveehouderij. Wij willen een gelijk speelveld”, verduidelijkt Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche in het VRT-journaal.

Met de woorden “bezint eer ge begint met de deur open te zetten voor Oekraïne” uit het Algemeen Boerensyndicaat dezelfde bezorgdheden als Boerenbond. Heel wat landbouwgrondstoffen of -producten dreigen de EU naar verluidt binnen te komen zonder strikte productievoorwaarden. “Hier verboden huisvestingsvormen voor kippen worden in Oekraïne nog volop gebouwd en de eieren zullen dus nog sneller op onze markt komen met alle gevolgen van dien”, staaft ABS. Mogelijk goedkopere import van granen en maïs ziet de organisatie als ‘een doekje voor het bloeden’. Eén dat niet zonder gevaar is bovendien, want net één jaar geleden moesten grote partijen maïs uit die regio geweigerd worden als grondstof voor veevoeding.

“Er is duidelijk meer controle en een echt gelijke behandeling vereist van de producenten binnen en buiten de EU vóór er bijkomende landbouwproducten op de Europese markt kunnen komen uit Oekraïne, zo veel is duidelijk”, besluit voorzitter Hendrik Vandamme. “Dat de politieke mandatarissen op het hoogste niveau overuren draaien naar aanleiding van de recente ontwikkelingen rond de Zwarte Zee mag geen excuus zijn voor ondoordachte en overhaaste beslissingen die de eigen producenten in hun hemd zetten. Een onvoorwaardelijke openstelling van de markt is onaanvaardbaar voor sectoren als pluimvee en varkens die het vandaag reeds zeer moeilijk hebben.”