Boerenbond betreurt hernationalisatie ggo-wetgeving

Voortaan zullen de verschillende Europese lidstaten weer zelf kunnen beslissen of ze de teelt van ggo’s toestaan op hun eigen grondgebied. Het Europees parlement gaf dinsdag groen licht voor de hernationalisatie van de wetgeving hieromtrent. Voor Boerenbond is dit een stap terug. “Wij betreuren dit verlies aan uniform Europees beleid. In de praktijk zal dit ongetwijfeld tot heel wat problemen leiden”, klinkt het in een persbericht. In eigen land zou het zelfs twee regio's tegenover elkaar kunnen zetten. Grensboeren die gronden bewerken in Vlaanderen en Wallonië houden nu hun hart al vast.

Europa is al sinds de eeuwwisseling verdeeld over de ggo-kwestie. Sommige lidstaten - zoals Spanje en het Verenigd Koninkrijk - zijn voorstander, terwijl onder meer Frankrijk en Oostenrijk er allerminst van moeten weten. De voorbije jaren zorgde elk voorstel rond de teelt of vermarkting telkens weer voor dezelfde steriele blokkering. Op dit moment wordt slechts één gewas, MON810-maïs, gecultiveerd in Europa, maar niet zonder moratorium ertegen in acht landen.

Op 23 juli 2014 bereikten de 28 Europese milieuministers een politiek akkoord over de beperking van of het verbod op de teelt van ggo’s op het grondgebied van individuele lidstaten. Na een tweede lezing van de tekst volgde vandaag de eindstemming in het Europees Parlement. Het voorstel werd er aanvaard met 480 tegen 159 stemmen en betekent dat Europa kiest voor hernationalisatie van de ggo-wetgeving. Daardoor mogen lidstaten zich verzetten tegen de teelt van ggo’s op hun grondgebied, zelfs al kregen ze groen licht van de Europese autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA).

De nationale verbodsprocedure lijkt echter niet makkelijk te worden. Boerenbond heeft zich naar eigen zeggen steeds verzet tegen deze houding. “Waar het Europees landbouwbeleid decennia lang heeft gezorgd voor een eengemaakt Europa op vlak van landbouw, draait de EU nu de klok terug”, luidt het. “Hernationalisatie van (een deel van) het landbouwbeleid bemoeilijkt de productie en de handel. Dat een lidstaat de teelt van ggo’s niet lukraak kan verbieden, is een magere troost”, aldus de organisatie.

In een eerste fase zal de betrokken lidstaat moeten onderhandelen met de multinational die de teeltaanvraag heeft ingediend. Raken ze er niet uit, dan moeten de redenen voor de weigering aan de Europese Commissie worden overgemaakt. "De lidstaat heeft niet het laatste woord zonder zelf een rechtvaardiging te geven", erkent MR-Europarlementslid Frédérique Ries, die de nieuwe regeling mee uitwerkte. Lidstaten mogen de teelt bijvoorbeeld niet verbieden op basis van milieu- en gezondheidsredenen. De goedkeuring door EFSA moet op dat vlak voldoende garanties bieden. Openbare orde, ruimtelijke ordening en de sociaal-economische impact kunnen wel een basis vormen voor een verbod op ggo-teelt op het grondgebied.

In België betekent dit zelfs dat, door het feit dat landbouw een regionale bevoegdheid is, Vlaanderen, Brussel en Wallonië een verschillend beleid kunnen voeren. “Het feit dat elke lidstaat en zelfs regio zijn eigen beperking kan opleggen, zal in de praktijk voor problemen zorgen. Denk maar aan boeren die actief zijn aan een grens met andere lidstaten of regio’s”, aldus Boerenbond. Gezien de Vlaamse overheid pro ggo’s is, en Wallonië niet, komt er mogelijk dus een verschillende aanpak in het noorden en het zuiden van het land.

Voor de landbouworganisatie is biotechnologie een techniek die mee antwoord kan geven op de vele uitdagingen van de sector. “Meer monden zullen gevoed moeten worden, de klimaatverandering vereist bijsturing in de landbouwproductie en steeds meer worden landbouwproducten grondstof voor groene chemie en groene energie. Dus zal er meer biomassa moeten geproduceerd worden met minder druk op milieu. Biotechnologie kan hierbij helpen”, meent Boerenbond.

De organisatie is ervan overtuigd dat met een goed uitgewerkte coëxistentieregeling en transparante etikettering de keuzevrijheid van boer en consument kan gegarandeerd worden. "Maar natuurlijk is het ook nodig om behoedzaam met de teelt om te gaan. Maatschappelijke gedragenheid is een voorwaarde zonder dewelke de teelt van ggo’s niet kan.” Boerenbond meent dat de beslissing van het Europees Parlement de eilandpositie van Europa alleen maar zal vergroten. “Buiten de EU worden miljoenen hectaren ggo-landbouwgewassen geteeld. Voor veel landbouwers en loonwerkers in de EU zal het moeilijk worden om nog efficiënt en competitief te werken. Het is een te betreuren beslissing”, zegt Piet Vanthemsche, voorzitter van Boerenbond.

De nieuwe regeling raakt voor het overige niet aan de procedure voor het vermarkten van genetisch gemodificeerde gewassen, die blijft ongewijzigd. Ggo's bedoeld voor dierlijke of menselijke consumptie blijven geregeld door een strikt Europese procedure. Eens ze groen licht krijgen, mogen ze vrij circuleren doorheen de hele Europese Unie.