Biomerker gevonden die stress bij vissen blootlegt

Onderzoekers van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) en de Universiteit Gent hebben een biomerker voor chronische stress bij vissen ontdekt. Dat is belangrijk voor de aquacultuursector en voor de verzorging van vissen in aquaria, maar kan ook een rol spelen in het monitoren van de algemene gezondheidsstatus van vissen in het wild, klinkt het. Ook openen er zich heel wat perspectieven voor meer diepgaand wetenschappelijk onderzoek. ILVO en UGent hebben een patentaanvraag ingediend.

De onderzoekers ontdekten dat de meting van glucocorticoïden (en voornamelijk cortisol) in de schub van een vis de chronische stress (de stresshistoriek) van heel het vissenleven kunnen blootleggen. "Dat betekent dat er nu een biomerker voor chronische stress in vissen bestaat", zegt onderzoeker Johan Aerts. Hij publiceerde de ontdekking in het wetenschappelijk tijdschrift PlosOne, is de eerste auteur van een A1-artikel daarover, en ILVO en UGent dienden een patentaanvraag in. Dat is een indicatie voor het innovatieve karakter van deze biomerker.

De biomerker werd bij acht vissoorten vastgesteld, onder meer soorten die voor de aquacultuur relevant zijn, zoals de karper, goudbrasem, zeebaars, tilapia, Atlantische zalm, regenboogforel en snoekbaars. Dezelfde vaststelling werd ook gedaan bij zebravis, een soort die vaak gebruikt wordt in experimentele studies. De mogelijke toepassingen zijn divers. "Via de biomerker valt er het verband te leggen tussen enerzijds opeenvolgende of aanhoudende stress bij vissen en anderzijds de effecten op gezondheid, groei en reproductie", zegt Aerts. "Voor de aquacultuursector en voor de verzorging van vissen in publieke aquaria is dat belangrijk. De biomerker kan ook een rol spelen in het monitoren van de algemene gezondheidsstatus van vissen in het wild."

Bij vogels werden eerder al glucocorticoïden gecapteerd in de veren, en bij zoogdieren uit de haren, maar die blijven niet continu groeien én blijven niet aanwezig op het lichaam. "De schub vormt bij vissen een blijvende geheugenkaart van alle stressreacties die ontstonden tijdens het vissenleven. Daarom is de schub uitermate geschikt om er de chronische stress van het dier uit te reconstrueren."