BioForum: "Mest is een grondstof en geen afvalstof"

De bioboeren hebben het gevoel dat de Vlaamse mestwetgeving vertrekt van het idee dat mest een afvalstof is die weggewerkt moet worden zonder het milieu al te veel te vervuilen. Dat is een te enge kijk, vinden ze, want mest is een grondstof voor de opbouw van een gezonde bodem. De regels rond de opslag van stalmest op de kopakker geeft sectororganisatie BioForum als voorbeeld van beleid dat de biolandbouw dwarszit. Sinds 2013 is het verboden om tussen 15 november en 15 januari stalmest te stockeren op een perceel. De achterliggende beleidsdoelstelling – uitspoeling van nutriënten vermijden – kan volgens BioForum evengoed bereikt worden door van boeren te eisen dat ze een hoop stalmest uitkiepen op een dikke laag stro of afdekken met een folie.

Door de grondgebondenheid die eigen is aan biologische veehouderij (het aantal dieren per hectare is op een biobedrijf wettelijk beperkt, nvdr.) zijn bioboeren van mening dat ze op geen enkele manier hebben bijgedragen tot het mestprobleem. Het stoort hen dan ook dat de mestwetgeving administratieve en andere overlast creëert. “De voorkeur gaat bij bio naar de (dierlijke) mest of compost die regionaal voorhanden is. Sommige regels dreigen het voor de biosector onmogelijk te maken om nog vanuit een kringloopvisie te werken om tot een optimalisatie van de bodembiodiversiteit te komen”, klinkt het.

BioForum heeft bijvoorbeeld ernstige vragen bij de meerwaarde van de regels rond opslag van stalmest en compost op de kopakker. De mest stockeren op het veld mag niet van 15 november tot 15 januari en het mag ook maar beperkt in tijd daarbuiten. Het houden van dieren op stro en het gebruik van boerderijcompost wordt door zulke maatregelen ontmoedigd omdat het boeren verplicht om te investeren in extra betonnen mestopslag op het bedrijf. Er zijn volgens BioForum andere en voor bioboeren meer haalbare manieren om uitloging te vermijden: mesthopen afdekken om te vermijden dat regenwater er doorheen sijpelt of het aanbrengen van een dikke laag stro onderin de hoop zodat de mestsappen geabsorbeerd worden.

Algemeen vraagt BioForum dat de overheid zich engageert voor een duurzaam mestbeleid dat verder kijkt dan het louter voldoen aan de Europese vereisten uit de nitraatrichtlijn en de Europese kaderrichtlijn water. De biosector is vragende partij voor een mestbeleid dat ingebed is in een breder landbouw- en milieugerelateerd beleid waarbij de bodem een cruciaal gegeven is. “Een beleid dat grondgebonden boeren die streven naar het lokaal sluiten van kringlopen aanmoedigt in plaats van afstraft. Knelpunten zoals de tanende bodemkwaliteit, bodemerosie en de teloorgang van bodembiodiversiteit moeten geïntegreerd worden in een totaalaanpak. Een betere integratie tussen bodem en bemesting is nodig.”

Meer info: BioForum-standpunt MAP5