België zet deur open voor Oost-Europese werknemers

Vanaf volgende maand zet ons land zijn grenzen open voor werknemers uit de acht Oost-Europese landen die vijf jaar geleden toetraden tot de Europese Unie. Het seizoensysteem met dagcontracten blijft bestaan, maar werkgevers hoeven vanaf 1 mei niet langer een arbeidsvergunning aan te vragen voor werknemers uit deze landen.

Het vrij verkeer van werknemers is een fundamenteel recht in de Europese Unie. Onder druk van Duitsland en Oostenrijk werd bij de toetreding van de tien nieuwe lidstaten in mei 2004 echter een overgangsregeling uitgewerkt. Gedurende zeven jaar zouden lidstaten de toestroom van werknemers uit Polen, Tsjechië, Hongarije, Slowakije, Slovenië, Letland, Estland en Litouwen nog kunnen weren.

Die overgangsperiode werd ingedeeld in drie fasen. Op 1 mei gaat de laatste fase in. Vanaf dan kunnen lidstaten Oost-Europese werknemers enkel nog de toegang tot de arbeidsmarkt ontzeggen mits een zeer grondige motivering en het fiat van de Europese Commissie. Federaal minister van Werk Joëlle Milquet wilde de deur nog twee jaar dicht houden, maar ze botste op het veto van coalitiepartner Open Vld.

Net voor Pasen besliste de regering dan toch om de grenzen voor werknemers uit de acht landen volledig open te gooien. Enkel Duitsland en Oostenrijk houden hun grenzen nog twee jaar langer dicht voor hun Oost-Europese buren. Voor land- en tuinbouwers die Oost-Europeanen willen tewerkstellen, worden vanaf volgende week een aantal regelingen vereenvoudigd.

Zo zal het niet langer nodig zijn om een arbeidsvergunning aan te vragen voor Oost-Europese werknemers. Die zullen zich wel nog altijd moeten aanmelden bij de gemeente waar ze verblijven. Om een verblijfsdocument te verkrijgen, zal de werknemer moeten aantonen dat hij hier wel degelijk werk heeft. Er komen wel nieuwe verblijfsdocumenten, die een belangrijke vereenvoudiging teweegbrengen.

Door het wegvallen van de arbeidsvergunning, zal er niet langer een koppeling bestaan van een bepaalde werknemer aan een bepaalde werkgever. Daardoor kan de flexibiliteit van de seizoenregeling weer ten volle tot zijn recht komen, luidt het in Boer&Tuinder. Er wordt geen minimumduur voor tewerkstelling bij een bepaalde werkgever meer opgelegd.

Wel blijft het seizoensysteem met dagcontracten gewoon bestaan. In de landbouw kan een werknemer per jaar tot maximum dertig dagen werken in een systeem van dagcontracten, in de tuinbouw zijn dat 65 dagen. Voor de witloofteelt gaat het om 100 dagen. Ook de administratie van de seizoenarbeid blijft ongewijzigd. De Dimona-aangifte blijft dus bestaan en ook het gelegenheidsdocument blijft behouden. 

De nieuwe regels gelden niet voor Roemenen en Bulgaren. Die moeten nog wel tot eind 2011 een werkvergunning kunnen voorleggen, als ze in België aan de slag willen.