België importeert 0,35 procent van wereldproductie soja
nieuws
In 2014 werd er wereldwijd 308 miljoen ton soja geoogst, waarvan amper 0,6 procent in de Europese Unie. De belangrijkste productielanden zijn de VS, Brazilië en Argentinië. België voerde in 2014 netto 690.000 ton sojaschroot, 75.000 ton sojaolie en 193.000 ton sojabonen in. Uitgedrukt in sojaboonequivalenten gaat het in totaal om 1,064 miljoen ton sojabonen of 0,35 procent van de wereldproductie. België is voor 50 procent afhankelijk van de import van eiwitbronnen, voornamelijk soja, van buiten de EU. Vooral de inmenging van koolzaadschroot, een restproduct van de biobrandstoffenindustrie, in veevoeder maakt dat het niet meer is. Deze feiten en cijfers zijn een korte greep uit het rapport ‘Geen veevoeder zonder soja’ van het Departement Landbouw en Visserij.
Naar aanleiding van het tweede actieplan alternatieve eiwitbronnen dat de Vlaamse overheid en de beroepsvereniging van mengvoederfabrikanten (BEMEFA) onderschrijven, brengt het Departement Landbouw en Visserij het aandeel van de veehouderij in het sojaverbruik in België in kaart. Ons land importeert rechtstreeks soja uit Zuid- (11%)- en Noord-Amerika (10%), maar ongeveer driekwart van de import komt uit een andere EU-lidstaat, voornamelijk doorvoer vanuit de havens van Rotterdam en Amsterdam. De invoer van sojabonen en sojaolie daalt de laatste jaren, terwijl de import van sojaschroot op een hoog niveau blijft.
België en bij uitbreiding de ganse Europese Unie is geen producent van soja die naam waardig. De EU draagt slechts voor 0,6 procent bij aan de wereldwijde productie. Consument van soja zijn we wel, uit 31 landen werd in 2014 in totaal 1,578 miljoen ton sojaproducten (bonen, schroot en olie) ons land ingevoerd. De Europese Unie importeerde het jaar voordien circa 18 miljoen ton sojaschroot (10% van wereldproductie), 317.000 ton sojaolie (0,8% van de wereldproductie) en 13 miljoen ton sojabonen. Uitgedrukt in sojaboonequivalenten worden ongeveer 35 miljoen ton sojabonen geïmporteerd of 13 procent van de wereldproductie. “Ongeveer een kwart van de totale import binnen Europa wordt nog verder doorgevoerd binnen Europa of is intra-Europese handel”, plaatst de auteur van het rapport 'Geen veevoeder zonder soja' een belangrijke kanttekening.
De Vlaamse landbouwadministratie maakt een onderscheid tussen het totale en netto importvolume soja in ons land. België exporteert namelijk ook 620.000 ton sojaproducten naar 89 verschillende landen, hoofdzakelijk doorvoer via de haven naar andere Europese landen. Netto voerde België 690.000 ton sojaschroot, 75.000 ton sojaolie (61% voor voeding en 39% voor technische doeleinden) en 193.000 ton sojabonen in. Dat is tevens het beschikbaar volume voor consumptie aangezien er geen crushing meer gebeurt in België.
Uitgedrukt in sojaboonequivalenten bedraagt de Belgische behoefte aan soja 1,064 miljoen ton. Na 2007 nam de import van sojabonen in België sterk af: van 1,7 miljoen ton sojabonen tot 309.000 ton anno 2014. De import van sojaschroot varieert in de periode 2000-2014 tussen 1,033 en 1,587 miljoen ton. Sinds 2002 is de trend algemeen dalend voor de import van sojaolie: van 270.000 ton tot 116.000 ton in 2014.
De berekening van het aandeel van de verschillende toepassingen in het sojagebruik was voor de studiedienst van de landbouwadministratie geen evidente oefening. Geschat wordt dat in 2013 circa 12.000 ton sojabonen en 13.000 ton sojaolie bestemd zijn voor de voedingsindustrie. Ongeveer 33.000 ton sojaolie is bestemd voor technische toepassingen, waarvan zeker 23.000 ton voor veevoeding. Bij sojaschroot zijn de cijfers tegenstrijdig. Volgens Fediol, de Europese federatie van plantaardige olie- en eiwitschrootindustrie, en het statistisch bureau Eurostat was er netto 545.000 ton sojaschroot beschikbaar voor consumptie in België. Uit de inventarissen van BEMEFA blijkt evenwel dat er 845.000 ton verbruikt is.
De gemiddelde inmengingscijfers van soja in mengvoeder verschillen sterk per deelsector. Bij biggen bedraagt de inmenging van soja bijvoorbeeld 23 procent, bij legkippen 15 procent, bij vleeskippen 27 procent en bij vleesvee drie procent. Bij melkvee wordt een onderscheid gemaakt tussen standaardbrokken (13%), een eiwitcorrector met een relatief laag eiwitgehalte (17%) en een eiwitcorrector met een hoog eiwitgehalte (58%).
Momenteel zijn ongeveer drie miljoen ton eiwitproducten in mengvoeders rest- of bijproducten van de voedings- of de biobrandstoffenindustrie. Dat helpt de afhankelijkheid van importsoja drukken. België is voor 50 procent afhankelijk van de import van eiwitbronnen buiten de EU. In vergelijking met het Europese cijfer (75%) scoort België goed. Het lagere percentage is vooral te danken aan de grote inmenging van koolzaadschroot, een restproduct van de biobrandstoffenindustrie, omdat dat momenteel in grote volumes aanwezig is op de markt. In het rapport wordt daar het cijfer 700.000 ton op gekleefd, naast 70.000 ton DDGS afkomstig van biobrandstoffabrikanten.
Meer weten over de Vlaamse intentie om minder afhankelijk te worden van soja-import? Herlees het VILT-artikel over het tweede actieplan alternatieve eiwitbronnen.
