"Actieplan nodig om betonstop in praktijk te brengen"

Over de betonstop is al veel gepraat en geschreven, maar hoe breng je het concept in de praktijk? Zowel de adviesraad voor ruimtelijke ordening als de adviesraad voor milieu pleiten in hun advies over het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) voor de opmaak van een concreet actieplan, een transitietraject dat vermijdt dat er de volgende jaren nog gebouwd wordt op ongewenste plekken. “Een doorgedreven voortdurende sensibilisering en transitiemanagement moeten de beoogde ruimtelijke omslag ondersteunen”, zo klinkt het. 

Zowel de Strategische Adviesraad voor Ruimtelijke Ordening (SARO) als die voor Milieu en Natuur (Minaraad) scharen zich in hun advies over het BRV unaniem achter het concept van de betonstop. Tezelfdertijd waarschuwen ze voor een onderschatting van de verschillende stappen die nog moeten worden gezet vooraleer het BRV effectief operationeel is. Concreet denken de raden daarbij aan onder meer het verder vastleggen van het juridisch kader, het uittekenen van een volwaardig financieel kader, het uitbouwen van een robuust instrumentarium en het vastleggen van een duidelijke en samenhangende bevoegdheidsverdeling tussen de Vlaamse overheid en de gemeenten en provincies.

“De uitdagingen en de ambities van de strategische doelstellingen zijn zeer groot”, aldus het advies. “De omslag die van de burger, bedrijven en overheden wordt gevraagd is wezenlijk. Dit wordt niet alleen bereikt door plannen en wetgevende initiatieven, maar moet maatschappelijk gedragen en mee gestuurd worden. Een doorgedreven voortdurende sensibilisering en transitiemanagement moeten de beoogde ruimtelijke omslag ondersteunen.” De omslag in denken en handelen in de ruimte is volgens de raden eigenlijk de grootste opdracht en ook doelstelling. Ze merken op dat hier in het Witboek weinig aandacht aan wordt besteed.

Wat het financiële luik betreft wijzen de raden erop dat er momenteel geen financieel kader bestaat. “Er is momenteel geen zicht op de financieel-economische impact van de diverse beleidsopties”, zo stellen SARO en Minaraad vast. Ook de bevoegdheidsverdeling tussen het Vlaams gewest, de gemeenten en provincies moet nog verder uitgeklaard worden. Er wordt gekozen voor een gelijkwaardig partnerschap tussen de drie beleidsniveaus, waarbij de gemeenten en provincies een volwaardige rol kunnen opnemen in het ruimtelijk beleid, maar zo’n samenwerking kan enkel slagen als er duidelijkheid komt over de taakstellingen, doelstellingen en bevoegdheidsverdeling, zo klinkt het advies.

Tenslotte adviseren de raden ook om voor voldoende coördinatie te zorgen tussen het Witboek enerzijds en andere beleidsplannen met een ruimtelijke weerslag anderzijds. Omdat heel wat van die beleidsplannen afkomstig zijn van de Vlaamse overheid, al dan niet met een Europese link, zou het ook logisch zijn dat Vlaanderen de coördinatie voor z’n rekening neemt. De raden denken daarbij onder meer aan de instandhoudingsdoelstellingen, de waterbeleidsplannen, infrastructuurplannen, mobiliteitsplannen en woonbeleidsplannen. Ook voor de operationalisering en gebiedsgerichte werking is het nodig de eindverantwoordelijkheid voor elk aspect te benoemen, zo klinkt het. 

Lees het volledige advies hier.