Aardappelprijs piekt na desastreus seizoen 2011

De aardappeloogst in België dreigt sterk tegen te vallen. Door het overaanbod van vorig seizoen werden minder aardappelen geplant en ook het groeiseizoen verliep abnormaal. Ten slotte verlopen de oogstwerkzaamheden zelf moeizaam, omwille van de vele neerslag. “Dit alles heeft een recordprijs tot gevolg”, zegt Romain Cools van Belgapom, de beroepsvereniging voor de Belgische aardappelhandel en -verwerking.

Vrijdagochtend bedroeg de prijsnotering van aardappelen voor verwerking bij Belgapom 225 euro per ton: een absoluut record, zeker voor deze tijd van het jaar. “Dat betekent dat een vrachtwagen aardappelen van 40 ton vandaag tien maal zoveel waard is als vorig seizoen”, aldus Cools. Daarbij moet echter opgemerkt worden dat de aardappeltelers een erg slecht jaar achter de rug hebben, met historisch lage producentenprijzen.

Ook Guy Depraetere van het Algemeen Boerensyndicaat merkt op dat de prijzen op de vrije markt stijgen. Volgens het Interprovinciaal Proefcentrum voor de Aardappelteelt (PCA) bedraagt de prijs voor Bintje afgelopen week 200 tot 220 euro per ton. In dezelfde periode vorig jaar bracht die aardappel slechts tussen 20 en 40 euro per ton op.

De oorzaak van de huidige recordprijs is divers. Na het overaanbod vorig seizoen werd een kleiner areaal aan aardappelen aangeplant. Volgens aardappelfederatie NEPG zou het om 6,9 procent minder hectaren gaan. Daarenboven was het groeiseizoen bijzonder: de helft van de aardappelen werd voor maart geplant, de andere helft na mei. De aardappelen die na mei zijn geplant, kennen een veel lagere opbrengst.

Ten slotte verloopt de oogst zelf erg moeizaam door het natte weer. Volgens Belgapom is het te nat om te oogsten in de zware leemgronden in Wallonië en de kleigrond in de polders. “In de Westhoek en Noord-Frankrijk moet 80 procent nog worden geoogst. Veel aardappelen zijn daar aan het rotten. Het is zelfs niet zeker of zij nog geoogst kunnen worden”, stelt Cools. Depraetere sluit zich bij die twijfel aan. “Het is momenteel alle hens aan dek, want voor dit weekend wordt bovendien nachtvorst gevreesd”, stelt hij.

Of deze hoge prijzen een invloed hebben op de consumentenprijs, zoals een landbouwspecialist aan persbureau Belga verklaart, is nog maar de vraag. Volgens Belgapom spelen daarbij immers nog andere factoren. “Veel producenten zijn immers met een vaste contractuele prijs verbonden aan de afnemers, en ook de invoer kan een effect hebben", klinkt het.

Ook Bernard Lefèvre, voorzitter van het Nationaal Verbond van Frituristen (Navefri) weerlegt dat duurdere aardappelen meteen de prijs van frieten de hoogte instuwen. “Hoewel een bakje frieten voor 90 procent uit aardappelen bestaat, maken aardappel maar een derde van de kostprijs uit”, verklaart hij. “Ook de prijs van onder meer het vet, de verpakking, de huur, de lonen en de energie spelen mee. Daarenboven gaat maar een derde van de kostprijs die de frituuruitbater betaalt aan de aardappelhandelaar effectief naar de aardappelteler. En ook daar spelen andere factoren mee, zoals de kostprijs van het rooien, verpakken en transporteren van de aardappelen.”

Een bakje frieten kan volgens Lefèvre dus wel duurder worden, maar dat is geen rechtstreeks gevolg van de stijging van de aardappelprijzen. “Dat is ook meteen de reden waarom de prijs van frietjes niet daalt wanneer de aardappeloogst wel gunstig is.”

Meer info: Prijsevolutie veldgewas Bintje volgens PCA/FIWAP