Aangepast GLB krijgt definitief groen licht

In het Europees Parlement is tijdens de plenaire zitting de financiële hervorming van het landbouw- en plattelandsbeleid met een grote meerderheid goedgekeurd. De update van het GLB wordt op 1 januari 2018 van kracht en omvat een hele reeks technische verbeteringen van de verordeningen die het GLB vorm geven. Springen in het oog: lidstaten krijgen meer flexibiliteit om jonge boeren te ondersteunen en de uitzonderingen op de mededingingswetgeving voor producentenorganisaties (PO’s) worden uitgebreid naar alle sectoren. 

Het voorbije jaar werd op het Europese toneel druk onderhandeld over aanpassingen aan de vier verordeningen die aan de basis liggen van het plattelands- en landbouwbeleid. Die vier verordeningen betreffen rechtstreekse betalingen aan landbouwers, plattelandsontwikkeling, gemeenschappelijke marktordening en de horizontale verordening. In oktober hebben de lidstaten in het Speciaal Comité Landbouw het akkoord over de zogenaamde Omnibusverordening goedgekeurd en ook het Europees Parlement heeft de aanpassingen nu tijdens een plenaire zitting met een grote meerderheid goedgekeurd.

Het uitgangspunt van de Omnibusverordening is het vereenvoudigen van het GLB door een reeks technische verbeteringen. Wat meteen in het oog springt, is de mogelijkheid voor de lidstaten om de steun aan jonge landbouwers aanzienlijk op te trekken, tot 50 procent van hun basisbetaling voor de eerste 25 tot 90 hectare. “Geen toekomst voor de landbouw zonder toekomstige landbouwers”, aldus Europees parlementslid Tom Vandenkendelaere (CD&V). “Jonge mensen met een hart voor de boerenstiel verdienen een duw in de rug. Deze bijsturing maakt het mogelijk om hen tot de helft meer te subsidiëren zolang de bestaande maximumgrenzen niet worden overschreden. Dat kan voor een beginnende landbouwer het verschil maken tussen falen of slagen.”

Ook collega-parlementslid Hilde Vautmans (Open Vld) is opgetogen: “Ik ben zeer blij met deze hervorming”, zo klinkt het. “Een jonge landbouwer, die bij het indienen van de subsidieaanvraag niet ouder is dan 40 jaar, met de nodige vakbekwaamheid en die voor het eerst als bedrijfshoofd een landbouwbedrijf overneemt, zal makkelijker Europese subsidies krijgen. Voorheen was de looptijd voor subsidies aan jonge landbouwers beperkt tot vijf jaar na de oprichting van hun bedrijf, ook als ze de aanvraag pas na enkele jaren indienden. Vanaf nu worden betalingen voor jonge landbouwers toegekend voor een periode van vijf jaar vanaf de datum van indiening van de aanvraag. Het zal ook niet uitmaken of hij dit alleen of met andere landbouwers doet.”

Een andere aanpassing die in het oog springt, is de veralgemening van de uitzonderingsregels op de mededingingswetgeving voor producentenorganisaties (PO’s). Een aantal voorrechten van PO's, zoals de productieplanning, de optimalisatie van productiekosten, het op de markt brengen van producten of het onderhandelen namens leden over contracten voor de levering van landbouwproducten, die in bepaalde sectoren (olijfolie, rundvlees, akkerbouwgewassen) al bestaan, zullen naar alle sectoren worden uitgebreid met als uiteindelijk doel de positie van landbouwers in de toeleveringsketen te verbeteren.

"Een eerlijke prijs voor onze boeren is een nagel waar ik al drie jaar op klop”, aldus Vandenkendelaere. “We kunnen het weer niet controleren, en ook de Ruslandboycot was een geval van overmacht. Maar we kunnen wel onze instrumenten aanpassen. Hoewel we volop bezig zijn het nieuwe landbouwbeleid na 2020 uit te werken, ben ik erg tevreden dat we het lopende beleid wat konden bijsturen. Nu kunnen landbouwers zich in alle sectoren verenigen in producentenorganisaties en zo met een harde vuist op tafel kloppen. Te vaak nog zijn boeren de dupe van de bijna-monopoliepositie van grote afnemers als de supermarkten."