Verzet milieuorganisaties tegen verantwoorde soja

Enkele tientallen organisaties waaronder de milieugroepering Friends of the Earth keren zich in een open brief tegen de Round Table on Responsible Soy (RTRS). Dat is een platform waar de industrie, het bankwezen, de handel, sojaproducenten, wetenschappers en ngo's overlegggen over de manier waarop de sojateelt een meer duurzaam karakter kan krijgen.

De RTRS legt momenteel de laatste hand aan de criteria voor 'maatschappelijk verantwoorde' soja. De laatste hinderpaal voor de totstandkoming van de internationale standaard was een meningsverschil tussen sojaboeren en ngo's over de aanduiding van kwetsbare zones van waaruit sojabonen in de toekomst niet langer aanvaard zullen worden door de verwerkende industrie. In maart werd het verschil in visie bijgelegd tijdens een meeting in Buenos Aires.

Maar niet alle ngo's geloven dat de RTRS-standaard veel milieuwinst zal opleveren. Een 80-tal organisaties vrezen dat het initiatief de deur wagenwijd openzet voor een verdere uitbreiding van de sojateelt. Die groeiende monocultuur bedreigt de biodiversiteit en zet zowel als kleine boeren als autochtone bevolkingsgroepen onder ruimtelijke druk. Het overmatig gebruik van pesticiden op grote plantages legt bovendien een hypotheek op de gezondheid van de lokale bewoners, zo luidt het.

De organisaties pikken het ook niet dat genetisch gemodificeerde soja in aanmerking komt om als 'maatschappelijk verantwoord' bestempeld te worden. Die genetische modificatie zorgt niet voor hogere opbrengsten of resistentie tegen droogte, maar wel voor een hoger pesticidengebruik dat vervolgens zorgt voor de opmars van herbicidenresistente onkruiden, zeggen ze.

Tot slot geloven de ondertekenaars van de open brief niet dat de standaarden en criteria van de RTRS zullen volstaan om de biodiversiteit van kwetsbare gebieden echt te beschermen. Door een schijn van duurzaamheid te creëren, is dit initiatief volgens hen eerder een obstakel om tot echte vooruitgang te komen.

Ze dringen bij overheden en bedrijven aan op "echte oplossingen", zoals de uitfasering van het gebruik van ggo-soja, landhervormingen, lokale eiwitproductie en het stopzetten van de productie van biobrandstof. Het geleverde werk door de RTRS willen de ngo's liefst in de prullenmand zien verdwijnen.

In eigen land heeft de mengvoedersector in afwachting van de officiële RTRS-standaard reeds een lastenboek in het leven geroepen voor het gebruik van maatschappelijk verantwoorde soja. Binnen vijf jaar zou alle aangekochte soja aan de duurzaamheidscriteria moeten voldoen. De bescherming van het Amazonewoud is voor de mengvoederbedrijven het voornaamste argument om in dit systeem te stappen.

Meer informatie: Open letter