Veiling Haspengouw met nieuwe peer Kanzi-appel achterna

In 2013 werden er minder appels en peren aangevoerd op Veiling Haspengouw, maar de totale omzet in fruit ligt met 55,5 miljoen euro wel 5,2 miljoen euro hoger dan een jaar eerder. De stopzetting van sorteer- en pakstation H-Apack was de moeilijkste beslissing van 2013. In een markt die steeds concurrentiëler wordt, onderscheidt de Truiense veiling zich met Kanzi-appels en een nieuwe, beloftevolle peer die de 'monocultuur' Conference kan doorbreken.

Met 89.000 ton lag de totale fruitaanvoer op Veiling Haspengouw in 2013 7.000 ton (8%) lager dan het jaar voordien. "Qua volume waren de eerste acht maanden van dit jaar minder door de kleinere oogst van 2012. Ook door de goede prijsvorming eind 2012 en begin 2013 waren de frigo's vroeger geruimd. De nieuwe oogst viel groter uit dan eerst voorspeld was", schetst algemeen directeur Renaat Kuipers. Voor appels gaat het bijvoorbeeld om een 28 procent hogere productie, een stijging die voor de helft te danken is aan meer kilo's Kanzi en Greenstar. Dat zijn twee zogenaamde clubrassen die de veiling verhandelt.

Zes nieuw verkozen bestuursleden willen samen met de leden van de vorige ploeg, de directie en hun voorzitter Luc Bels de coöperatie door zowel woelige als favorabele fruitwateren loodsen. In 2013 was dat vaarwater behoorlijk stormachtig, vooral door de sluiting van het sorteer- en pakstation H-Apack, waarbij een dozijn mensen hun job verloren. "Onze Duitse partner BayWa kampte met overcapaciteit in de eigen verpakkingsbedrijven en stapte uit H-Ppack. Daardoor werden we geconfronteerd met twee eenvormige sorteer- en pakstations, die daarenboven verlieslatend waren. Door de activiteiten van het éne bedrijf in het andere te laten opgaan, hopen we één succesvol sorteer- en pakstation uit te bouwen", aldus Kuipers, die eraan toevoegt dat ondernemen niet altijd een succesverhaal kan zijn.

Veiling Haspengouw kon ook niet onder de vaststelling uit dat de Belgische loonhandicap ook in de fruitsector speelt. "Vandaag wordt er ongesorteerd fruit in palloxen uitgevoerd naar Polen, waar goedkopere arbeiders het sorteren en verpakken, waarna het op de Russische markt terechtkomt", illustreert de veilingdirecteur hoezeer de concurrentie speelt. De Truiense coöperatie houdt haar hart vast voor een dergelijke prijzenslag, en probeert het tij te keren met fruit dat zich weet te onderscheiden op de markt.

Uiteraard gaat het dan over de clubappel Kanzi. In Haspengouw werd in totaal 7 miljoen kilo Kanzi geoogst. Wereldwijd was dat 50 miljoen kilo, waarvan 80 procent binnen Europa. "Eind deze winter zullen er 5,3 miljoen Kanzi-bomen in Europa staan. Als de vraag het toelaat, zullen dat er nog meer worden. Door ook op andere continenten bomen aan te planten, kunnen we binnenkort het ganse jaar Kanzi aanbieden."

Wat Veiling Haspengouw vandaag in de appelteelt doet met Kanzi, wil ze over enkele jaren in de perenteelt klaarspelen met de nieuwe peer P2829. Een commerciële naam heeft de peer nog niet, maar haar ontwikkeling loopt wel volgens plan. "In zijn tweede teeltjaar zijn een 5.000-tal bomen bijgeplant. Over drie à vier jaar komen de bomen in productie en zullen we de eerste 100 ton plukken. Daarna zal de productie exponentieel de hoogte ingaan", kondigt Kuipers aan. Gelet op het succes dat de peer in Nederland heeft, is men bij Veiling Haspengouw heilig overtuigd van haar kwaliteiten: een uitstekende bewaarkwaliteit, een gladde groene schil, ongevoelig voor schuurschade en een hoge opbrengst. Voldoet een lot P2829 niet aan de hoge eisen, dan verdient het de merknaam eenvoudigweg niet.

De verwachtingen zijn hoog gespannen omdat de peer nieuwe exportmogelijkheden opent. Door de quasi monocultuur van Conference is de Vlaamse fruitteelt (te) afhankelijk van bepaalde afzetmarkten. "We moeten in de export verder met onze peren, tot in Azië. Maar Conference kan de boottrip van vier weken maar net aan, en is bij aankomst soms niet groen genoeg meer", vertelt commercieel directeur Etienne Leclère. De kwaliteit van P2829 zou ook na een lange trip in een container nog onberispelijk zijn.

Om de fruittelers te ondersteunen in hun bedrijfsvoering belooft Veiling Haspengouw om in 2014 - "als enige veiling" - meer Europese middelen rechtstreeks aan haar vennoten ten goede te laten komen. In het nieuwe operationele programma is voorzien dat de veiling met Europees geld participeert in investeringen die telers doen in hagelnetten, overkapping van kersen en plastieken palloxen. Ook komt zij tussen in een milieugerelateerde investeringen zoals de kosten van driftreducerende doppen en sensorgestuurde spuittoestellen. Via het Proefcentrum Fruitteelt en telersvereniging EFC wil de veiling ook blijven investeren in onderzoek naar nieuwe teelten. Dat kunnen pruimen en abrikozen zijn, maar ook noten.

Veilingdirecteur Kuipers kon niet anders dan ook even stilstaan bij het gewijzigde veilinglandschap. "De fusie tussen BelOrta en Veiling Borgloon verraste ons omdat we op dat ogenblik al enkele maanden intensief met de andere twee Limburgse veilingen aan het overleggen waren over een commercieel platform om het aanbod te centraliseren." Persoonlijk gelooft hij meer in een horizontale integratie binnen de fruitsector dan in een krachtenbundeling tussen groente- en fruitsector, "hoewel het altijd toe te juichen is dat coöperanten nog uitgebreider willen samenwerken".

Veiling Haspengouw staat naar verluidt open voor zowel horizontale als verticale integratie in fruit, zolang de 450 actieve coöperanten maar zeggenschap houden over hun site en hun product. Wanneer Kuipers 'horizontale integratie' zegt, dan lonkt hij naar veilingen zoals BFV en LTV. Maar de telersvereniging die volgens hem al het meest succesvol is gebleken, is het Belgisch-Duits-Nederlandse samenwerkingsverband EFC, waar Veiling Haspengouw reeds in participeert. EFC organiseert via dochteronderneming GKE de wereldwijde productie en commercialisatie van de clubappels Kanzi en Greenstar.