"Sleutel tot voedselzekerheid ligt bij kleine boeren"

Volgens een studie van Rabobank vormen kleine boeren in ontwikkelingslanden en opkomende economieën de sleutel tot toekomstige voedselzekerheid. Hun productiviteit is momenteel nog laag, waardoor ze beschikken over een groot ‘slapend potentieel’. Coöperaties zijn daarbij volgens het bedrijf het middel bij uitstek om toegang tot de markten, voedselketen en financiële diensten te faciliteren.

Om de groeiende wereldbevolking te kunnen blijven voeden, moet de voedselproductie tegen 2050 ongeveer verdubbelen. Dit op een meer efficiënte manier als vandaag, want er zal minder grond, water en kunstmest beschikbaar zijn, en er zal ook meer vraag zijn naar landbouwproductie voor biobrandstoffen, biochemicaliën en vezels.

Volgens de studie ‘Framework for an inclusive food strategy. Co-operatives: a Key for Smallholder Inclusion into Value Chains’ van Rabobank zullen extra inspanningen in de landbouwproductie van ontwikkelde regio’s zoals Europa en Amerika daarbij niet voldoen. De productiviteit van verschillende basisgewassen blijkt daar immers al een plafond bereikt te hebben, en de beschikbare landbouwgrond neemt steeds verder af. “Het lijkt dan ook onmogelijk om de huidige en toekomstige onbalans in de voedselvoorziening te herstellen, zonder gebruik te maken van het onderbenutte potentieel van kleinschalige landbouwbedrijven in ontwikkelingslanden en opkomende economieën”, klinkt het.

Die regio’s tellen zo’n 500 bedrijven, die samen 95 procent van het landbouwareaal bewerken en 80 procent van de voedselbevoorrading in Azië en sub-Sahara Afrika voor hun rekening nemen. Hun potentieel is dus groot, maar hun productiviteit laag.

“Door investeringen in bedrijven en moderne technieken moet die productiviteit op een duurzame manier verbeterd worden. Verder moeten de boeren zich verenigen in producentenorganisaties of coöperaties, zodat ze de nadelen van hun kleinschaligheid (minder toegang tot betaalbare financiële diensten, kennis en onderwijs, marktinformatie, grond, water en meststoffen) kunnen compenseren en een sterker front kunnen vormen. Zodoende kunnen ze aansluiten op markten en integreren in de agrarische waardeketen”, stelt Rabobank.

Om deze veranderingen te faciliteren, moeten overheden, bedrijven, multilaterale instellingen, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen in de voedselketen volgens Rabobank ten slotte intensief samenwerken. “Bedrijven uit de agrovoedingsindustrie zullen bijvoorbeeld meer moeten inkopen bij kleine boeren. Maar eerst zullen die boeren door de andere partijen gestimuleerd moeten worden om economisch zelfredzaam te worden en zal hun kleinschalige landbouw omgevormd moeten worden tot een concurrerende sector die op een duurzame wijze voedsel produceert.