Nieuw concept voor sterkere marktpositie aardappelboer?

Drie Nederlandse landbouworganisaties zijn van plan hun krachten te bundelen in de 'Stichting Poolfonds Aardappelen' (SPA). Het is bedoeling dat boeren biedprijzen op het internet zullen publiceren. De bijdrage die ze betalen, zal gebruik worden om minderwaardige aardappelen uit de markt te nemen. Woensdag moet blijken of het project levensvatbaar is.

Met hun initiatief willen de landbouworganisaties LTO, NAV en VTA meer transparantie creëren in de aardappelmarkt. Dat willen ze bereiken door telers de kans te geven hun voorgenomen transacties en bijhorende biedprijzen online te publiceren. De boerenbonden zijn van oordeel dat de prijsnoteringen op dit ogenblik te sterk gedirigeerd worden vanuit de handel.

Telers die participeren, krijgen een beter zicht op de dagprijzen in de aardappelsector. In ruil moeten ze vijf procent van de opbrengst van hun vrije aardappelen afdragen aan de stichting. Die zal de middelen aanwenden voor onder meer de opkoop van marktverstorende aardappelvoorraden. Dit zijn aardappelen van mindere kwaliteit die in geval van overproductie bijdragen tot een negatieve prijsvorming.

Door die aardappelen een alternatieve bestemming te geven - bijvoorbeeld voor de productie van aardappelvlokken, veevoeder of biogas - moet het voor de kwaliteitsaardappelen iets makkelijker worden om een faire prijs te bekomen. Indien vóór woensdag driekwart van de nog niet verkochte vrije aardappelen wordt aangemeld bij de SPA gaat het plan definitief door. De Nederlandse mededingingsautoriteiten hebben alvast geen bezwaar.

De stichting zelf stelt dat het concept op termijn alleen maar kan slagen indien het voet aan de grond krijgt in Noordwest-Europa. Als het initiatief doorgaat in Nederland, zullen dan ook contacten gelegd worden met Frankrijk, België en Duitsland. Bij zowel Boerenbond als ABS wordt alvast vrij enthousiast gereageerd op de plannen.

De akkerbouwvakgroep van Boerenbond noemt het voornemen "lovenswaardig" en "haalbaarder dan een systeem van vrijwillige aanbodbeheersing". De situatie bij onze noorderburen zal "van zeer nabij gevolgd worden" en Boerenbond belooft ook de toepassingsmogelijkheden voor Vlaanderen grondig te zullen analyseren.

Volgens ABS-secretaris Guy Depraetere maakt het systeem van de SPA de plannen van de United Potato Growers om een vrijwillige aanbodbeheersing op poten te zetten, helemaal niet overbodig. "Integendeel, beide systemen zijn complementair. De stichting zou zelfs geïntegreerd kunnen worden in de werking van de United Potato Growers".

Depraetere is benieuwd of de SPA de financiering door de boeren zal rond krijgen. "Dat is het zwakke punt in dit concept, net zoals de participatiegraad dat is bij een systeem van vrijwillige aanbodbeheersing. Het komt eigenlijk altijd op hetzelfde neer: de slaagkansen hangen af van de solidariteit onder landbouwers die nodig is om nieuwe uitdagingen te kunnen trotseren".