"Boeren vormen lokaal netwerk voor sterke samenleving"

De Verenigde Naties roepen 2014 uit tot het internationaal jaar van de familiale landbouw. Wereldwijd zijn er naar schatting 500 miljoen familiale landbouwbedrijven, of goed 80 procent van alle landbouwbedrijven. Naar aanleiding van het VN-initiatief vraagt Boerenbond "extra aandacht voor de familiale landbouwbedrijven en de rol die ze spelen in samenleving en economie".

2014 zal helemaal in het teken staan van de familiale landbouw. Wereldwijd zijn er ongeveer 500 miljoen familiale landbouwbedrijven. Vlaanderen telt 25.000 land- en tuinbouwbedrijven, waarvan 90 procent familiaal geleid wordt. Deze bedrijven produceren natuurlijke grondstoffen die naast voeding, ook een bron zijn van brandstof, vezels en groenvoorziening. "Familiale landbouwbedrijven vormen het netwerk van een plattelandssamenleving en stimuleren er de lokale economie en tewerkstelling", klinkt het bij Boerenbond.

Door 2014 uit te roepen tot het internationaal jaar van de familiale landbouw geeft de VN volgens Boerenbond aan dat "familiale landbouwbedrijven wereldwijd een cruciale rol spelen in de wereldvoedselproblematiek en dat ze één van de hoekstenen zijn voor de verdere uitbouw van ons landbouw- en voedingssysteem". In zijn campagne vraagt Boerenbond aandacht voor de inkomenssituatie van de landbouwbedrijven. "Wereldwijd krijgen boeren af te rekenen met oogstonzekerheid en oogstmislukkingen, prijsvolatiliteit en grote inkomensonzekerheid. Daarom moet het beleid betere vangnetten inbouwen", aldus Boerenbond.

Maar de organisatie vindt dat de nieuwe voorstellen voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) op dit vlak "schromelijk" tekortschieten. "Integendeel, ze stellen onze familiale landbouwbedrijven nog meer bloot aan de volatiliteit van de wereldmarkt. Het internationaal jaar van de familiale landbouw is een opportuniteit om deze bezorgdheid op tafel te leggen van de beleidsverantwoordelijken op het hoogste niveau."

De sectororganisatie vindt dat ze die steun ook dubbel en dik verdienen: "Want de familiale landbouwbedrijven zijn duurzamer dan grote geïndustrialiseerde landbouwsystemen. Ze spelen een bepalende rol op het vlak van voedselzekerheid, ze zorgen voor lokale werkgelegenheid en ze spelen door hun verankering in de plaatselijke gemeenschappen een belangrijke sociale rol. Ze vormen het lokale netwerk van een sterke samenleving op ons platteland. Dus niet alleen op economisch vlak, ook op sociaal vlak spelen ze een cruciale rol, ook in Vlaanderen", aldus voorzitter Piet Vanthemsche.

Tenslotte rekent Boerenbond nog af met het niet altijd even frisse imago van de sector. "Er doen nogal wat mythes de ronde over familiale land- en tuinbouw. Zo wordt de familiale landbouw nogal eens voorgesteld als per definitie kleinschalig, een beetje marginaal of alternatief. Niets is minder waar. Familiale land- en tuinbouwbedrijven zijn niet per definitie klein, ze ontwikkelen en groeien naargelang het bedrijfsmodel en de beschikbare productiemiddelen (grond, kapitaal, arbeid) dat toelaten. Er is een zekere schaalgrootte nodig om efficiënt te kunnen produceren, al is de familiale boer er zich als geen ander van bewust dat de omvang alleen niet zaligmakend is."

"Sommigen beweren dat familiale land- en tuinbouw economisch niet het meest efficiënte model is in vergelijking met zeer grootschalige fabriekslandbouw", betoogt Boerenbond verder. "De realiteit is dat productiemiddelen in de familiale land- en tuinbouw dikwijls efficiënter worden ingezet dan in andere landbouwsystemen. Familiale landbouw is flexibel en veerkrachtig. Kijk maar naar de manier waarop familiale land- en tuinbouwbedrijven omgaan met crisissen, op basis van waarden die familiale boeren wereldwijd kenmerken: moed, vastberadenheid en doorzettingsvermogen."