Beloftevol Boeren zoekt extra collega's

De vereniging Beloftevol Boeren, bestaande uit Vlaamse land- en tuinbouwers die vrijwillig aan milieumanagement doen op hun bedrijf, zoekt nieuwe collega’s. Geïnteresseerde boeren kunnen instappen in de cyclus van 2013. De voordelen van het samen streven naar meer duurzaamheid zijn volgens de leden de gedeelde werkingskosten, de optimalisatie van communicatie en de uitwisseling van ervaringen en know-how.

Een groep Vlaamse en Waalse land- en tuinbouwers engageerde zich twee jaar geleden om te werken aan milieu en duurzaamheid op hun bedrijf. De Vlaamse boeren zijn verenigd onder de naam 'Beloftevol Boeren' en worden begeleid door het West-Vlaamse onderzoekscentrum Inagro. In juli van dit jaar behaalden vier van hen het ISO14001-certificaat, een internationaal erkende norm voor milieumanagement waarin continue verbetering centraal staat.

Het gaat dus niet om een eenmalige actie, maar een continu proces op lange termijn. Er wordt gewerkt in een cyclus die telkens weer herhaald wordt. Die cyclus begint met een milieuanalyse, waarbij alle activiteiten van een bedrijf beoordeeld worden op basis van hun milieu-impact. Daarbij wordt gekeken naar het belang van de activiteit, de milieugevoeligheid ervan en de eventueel toegepaste goede praktijken.

De score die elke activiteit krijgt, laat de landbouwer vervolgens toe om zelf prioriteiten te stellen en een actieplan op te stellen dat aangepast is aan zijn specifieke situatie en dus geïntegreerd kan worden in zijn bedrijfsvoering. “Het feit dat we zelf ons actieplan opstellen, en de uitvoering ervan vrijwillig is, maakt de kans dat we het effectief uitvoeren veel groter”, getuigt fruitteler Wim Adriaenssens.

Om de leden in de uitvoering van hun individuele actieplannen te ondersteunen, worden bovendien opleidingen georganiseerd. Dit telkens op een landbouwbedrijf, zodat de leden niet alleen van deskundigen kunnen leren maar ook van elkaar. “Dat uitwisselen van ervaringen is minstens zo belangrijk. De theorie wordt zo onmiddellijk ook aan de praktijk gekoppeld”, beaamt Adriaenssens. De opleidingen handelen niet alleen over technische kwesties, maar ook over communicatie, documentbeheer, noodsituaties en human resources.

Een volgende stap in de cyclus is een milieuwetgevingscheck. Deze zelfcontrole geeft de deelnemers inzicht in de milieuwetgeving die voor hun bedrijf van toepassing is. Inagro werkt bovendien aan een handige informaticatool, die het invullen van de checklist nog moet vereenvoudigen. Na het doorlopen van de evaluatie krijgen de leden een rapport met eventuele non-conformiteiten, zodat die aan het actieplan kunnen worden toegevoegd.

Ten slotte gaan de deelnemers nog bij elkaar op bezoek voor een interne audit, daarbij begeleid door een gespecialiseerd auditor, evalueren ze het volledige proces, de uitgevoerde acties, de opleidingen en de begeleiding in de zogenaamde groepsbalans, en buigt een onafhankelijk certificeringsorganisme zich over het project voor een externe audit.

“De motivaties van de deelnemers zijn divers, maar één ding hebben ze allemaal gemeen: ze voelen de nood om zelf milieu-initiatieven te nemen en niet te wachten tot het hen wordt opgelegd”, stelt Inagro. “Op die manier houden ze als bedrijfsleiders zelf de touwtjes in handen en kunnen ze een antwoord bieden op de maatschappelijke vraag naar duurzame productie. Een antwoord dat niet van bovenaf opgedrongen wordt, maar aangepast is aan de specifieke situatie van elk bedrijf.”

Het concept van Beloftevol Boeren is ontstaan uit een initiatief van 18 landbouwers uit Picardië in 2002. In 2011 werd het al toegepast door 300 Franse en Belgische land- en tuinbouwers. In datzelfde jaar ontving het Belgische project, waarvan Beloftevol Boeren het Vlaamse luik vormt, al de professionele prijs van het Phytofar Instituut en de prijs voor duurzame ontwikkeling van de provincie Namen. Recent werd het project ook bekroond tot ‘Strategisch project 2012’, vanuit het Europese Interreg IVa-programma.