West-Vlaamse provincieraad stuurt Vlaanderen IHD-motie

De West-Vlaamse Provincieraad dringt in een motie aan de Vlaamse regering erop aan om rekening te houden met 13 bezorgdheden rond de uitvoering van de instandhoudingsdoelstellingen (IHD) voor natuur en de gevolgen van de programmatorische aanpak stikstof voor landbouwers. De motie kwam van raadslid Piet Vandermersch (Open Vld), niet toevallig een landbouwer, en werd unaniem goedgekeurd. In West-Vlaanderen, de landbouwprovincie bij uitstek, kregen ongeveer 50 bedrijven code rood vanwege hun ammoniakemissie en ongeveer 450 veebedrijven kregen in oktober een brief met code oranje.

De instandhoudingsdoelstellingen (IHD) slaan op Europese natuurdoelen die moeten gerealiseerd worden in Vlaanderen. Dit betekent dat natuurgebieden in een goede ‘staat van instandhouding’ moeten gebracht en gehouden worden, maar vaak ook uitgebreid zullen worden. Er komen ook maatregelen om ‘verstorende’ invloeden van buitenaf te weren. Stikstofdepositie en verzuring zijn hierbij de belangrijkste invloeden. Dit wordt geregeld door de programmatische aanpak van stikstof (PAS) die bepaalt hoe landbouwbedrijven de stikstofuitstoot moeten verminderen in de omgeving van de natuurgebieden.

Brieven met code rood of oranje zijn een eerste indicatie vanwege de overheid dat een veehouder op termijn maatregelen zal moeten nemen om de ammoniakemissie uit zijn stallen te reduceren. Bedrijven met een rode brief moeten vrezen dat ze niet meer kunnen uitbreiden of zelfs niet meer opnieuw vergund zullen worden door de overheid. De economische leefbaarheid van die bedrijven komt dus in het gedrang. De oranje bedrijven moeten hun stikstofdepositie verminderen, hoe sterk is nog te bepalen. Veehouders die ook na het verkleinen van de zoekzones voor natuur code oranje houden, zullen moeten investeren in emissiearme technieken om hun toekomstplannen te vrijwaren.

De landbouwers uitten hun ongenoegen eerder in tal van wielerwedstrijden dit voorjaar. Na Oost-Vlaanderen drukt nu ook West-Vlaanderen zijn bezorgdheid uit over de invloed van de natuurdoelstellingen op landbouw. De motie kwam er "overwegende dat de impact voor landbouwsector groot is en dat de sector zich geviseerd voelt”. De voltallige provincieraad formuleerde 13 punten waarvan ze hopen dat de Vlaamse regering er rekening mee houdt. Zo vragen ze dat veebedrijven zoveel mogelijk gerespecteerd worden in hun economische ontwikkeling en dat hen zo'n groot mogelijke rechtszekerheid geboden wordt op lange termijn. Het komt er volgens de provincieraadsleden op aan om bij het verkleinen van de zoekzones voor natuur zowel met natuurwaarden als met socio-economische factoren rekening te houden.

De Vlaamse regering moet ook werk maken van een flankerend beleid, niet enkel voor de zwaarst getroffen bedrijven, maar ook voor de oranje bedrijven, en daarvoor moeten voldoende middelen worden vrijgemaakt. Er moet ook voldoende geïnvesteerd worden in de voor Europa belangrijke natuurgebieden in Vlaanderen, zodat op termijn zwaardere ingrepen vermeden kunnen worden. Verder vraagt de provincie dat er een PAS-lijst wordt opgemaakt met emissie reducerende technieken en handelswijzen. Naar verluidt mogen er niet alleen inspanningen gevraagd worden van de landbouwsector, maar van alle sectoren die een impact hebben op de Europese natuurdoelen.

De provincieraad wil bijkomend ook dat er trajectbegeleiding komt voor de getroffen landbouwbedrijven via een totale aanpak en op maat van het bedrijf moet er bedrijfseconomische, juridische en sociale begeleiding zijn. Verder dringt de provincieraad aan om snel met een lijst van milderende maatregelen te komen. Daarnaast is het belangrijk om te investeren in onderzoek en ontwikkeling voor bijkomende reducerende technieken. En als laatste wordt er aangedrongen om in overleg en dialoog de tegenstelling tussen de maatschappelijke actoren en belangen weg te werken.