Vorming

‘Er zijn genoeg excuses om geen vormingsdagen bij te wonen’, zegt Patrick. ‘Dat weet ik maar al te goed. Ik ben jaren thuisgebleven omdat het er altijd door mijn hoofd spookte dat ik slecht bezig was.’ Patrick is van de tijd toen op je zestiende van school gaan gangbaar was en toen hij nog geen starterscursus hoefde te volgen. ‘Ik heb het ouderlijke bedrijf in 1984 overgenomen, toen ik negen jaar samenwerkte met mijn vader’, vertelt de 49-jarige Patrick. ‘Dat volstond toen om te starten. Maar achteraf vind ik het wel jammer dat ik alleen een A3-diploma mechanica heb. Ik blijf een man van de praktijk. En vandaag moet je bijna ingenieur zijn om alles te blijven volgen.’

Subjectieve vertegenwoordigers
Oorspronkelijk omvatte het bedrijf van Patrick alleen mestvarkens en melkvee, maar hij stampte ook een tak witblauw vleesvee uit de grond. Alles ging goed en in de loop der jaren breidde zijn bedrijf gevoelig uit. Zoals veel collega’s zag hij echter zwarte sneeuw toen in ’91 het Mestactieplan er kwam. Patrick: ‘Dat waren zeer ingrijpende jaren. Al die paperassen zijn niets voor mij. Toen is naar mijn gevoel de collegialiteit onder landbouwers verloren gegaan. Het was in die tijd dat ik met zo’n hoofd van bijeenkomsten thuiskwam. Ik had constant het gevoel dat ik niet goed bezig was. Maar ik wist nog niet dat boeren elkaar alleen de mooie verhalen vertellen, terwijl je van de slechte meer zou leren.’

Geleidelijk kreeg Patrick een afkeer van de lokale bijeenkomsten waarop telkens dezelfde kliek aanwezig was. ‘Op den duur was het enige wat ik nog deed, naar beurzen gaan. Maar dan alleen om er eens goed te drinken op kosten van de voederfabrikanten. Ik had nog twee bronnen om bij te blijven: de vertegenwoordigers die ik over de vloer kreeg en mijn dierenarts. Je weet wel dat die vertegenwoordigers niet objectief zijn, maar je denkt dat je dat met enkele kritische vragen opvangt. Mijn dierenarts vind ik wel nog altijd een goede bron: die heeft veel ervaring en komt al 38 jaar op ons bedrijf.’

Geen excuses meer
De kentering kwam toen Patrick een tiental jaar geleden op een beurs toevallig opnieuw met zijn achterneef in contact kwam. Die nam hem op sleeptouw en stelde voor om achteraf naar een aantal infodagen te gaan. ‘Met twee zag ik dat wel zitten. Je kunt samen rijden en je hebt gezelschap. Op mijn eentje vond ik altijd wel een excuus om thuis te blijven. Het paste niet in mijn planning. Of ik vond dat ik juist extra moest werken als compensatie voor de mindere resultaten. Hoewel het juist beter is om alles eens van op afstand te bekijken en te zien waar je kunt bijsturen.’

Samen met zijn achterneef woonde Patrick intussen diverse, vooral technische vormingsdagen bij, over onderwerpen als stallenbouw, koe-observaties, stroblazers, verluchting, enzovoort. Of hij door die vormingssessies al concrete dingen veranderd heeft op zijn bedrijf? ‘Zeker en vast. Op elk bedrijf waar je komt, pik je wel iets op. Zonder vorming had mijn bedrijf er niet hetzelfde uitgezien. Zo ben ik rechtstreeks beginnen te leveren aan het slachthuis. Ik heb mijn koeien nog beter leren kennen. Als ik een halfuur over heb, ga ik nu naar de stal. Door probleempjes vroeger op te merken, kun je veel geld uitsparen. Ook heb ik geleerd om werk uit handen te geven. Dit jaar heb ik bijvoorbeeld 5 hectare die te droog lag, laten ploegen. Dat bespaart je tijd, je spaart je ploeg en je kunt het aftrekken van je belastingen, zelfs in het forfaitair systeem.’

Blabla en buikgevoel
Toch blijft het volgens Patrick af en toe moeilijk om niet opnieuw in zijn schulp te kruipen. ‘Het gebeurt nog altijd dat ik me een sukkelaar voel. Dan loop je op een voorbeeldbedrijf maar je vergeet dat die boer alleen in dat ene aspect zo goed is. Of zoals onlangs, toen een jonge boer zei dat hij vanuit zijn buik wist met welk sperma hij zijn bronstige vaarzen moest dekken. Ik dacht weer dat ik hopeloos achterop liep. Tot ik achteraf hoorde dat zijn vader hem ieder jaar geld moet toesteken. Sommige mensen vertellen gewoon veel blabla, maar wat telt blijven de prestaties op je bedrijf.’

Noot: De geïnterviewde verkoos anoniem te blijven. Zijn gegevens zijn vervangen door de fictieve naam Patrick.