Wolf doodt 35 schapen achter omheining: grootste schadedossier sinds zijn terugkeer
nieuwsSchapenhouder Bert Plasmans verloor vorige maand in één klap 35 schapen aan een wolvenaanval. De getroffen kudde graast in het natuurreservaat Groot Schietveld in Brecht en stond nochtans achter een wolfwerende omheining. Het gaat om het grootste schadedossier sinds de terugkeer van de wolf in Vlaanderen. Opvallend, want het aantal gemelde schadegevallen is dit jaar net sterk gedaald. “Er zijn momenteel minder wolven actief en steeds meer veehouders hebben hun weides wolfwerend omheind. Maar als een wolf toch binnendringt in een omheining met 450 schapen, kunnen de gevolgen bijzonder groot zijn”, klinkt het bij het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB).
Bert Plasmans is gespecialiseerd in ecologisch natuur- en landschapsbeheer. Samen met nog twee andere schapenhouders staat hij in voor het onderhoud van het natuurreservaat Groot Schietveld in het noorden van de provincie Antwerpen. Tijdens een telling van zijn kudde vorige maand trof hij 35 dode en 17 gewonde schapen aan. Drie dieren waren spoorloos verdwenen
“Het is niet de eerste keer”, vertelt Plasmans. En hij vreest dat het ook niet de laatste keer zal zijn. “Ik werk uitsluitend nog met wolfwerende omheiningen. Maar het is geen volledige garantie. Op sommige plaatsen geraken de wolven er toch door.” Hoewel Plasmans in totaal 1.500 schapen heeft, is zo'n aanval volgens hem niet zomaar een kwestie van de bluts met de buil nemen. “Er moet iets gebeuren, zo’n schade kan niet aangehouden worden.”
Zelf ziet hij een oplossing in de inzet van kuddebewakingshonden, die dag en nacht bij de schapen blijven. “Zo worden wolven ontmoedigd om binnen het raster te komen en schade te maken”, legt hij uit. “Deze aanpak is ondertussen ook al ingeburgerd in Nederland en Frankrijk en in Oost-Europa doen ze dit al jaren. Maar de Vlaamse overheid is er niet voor te vinden om dit in te voeren op hun domeinen.”
Schrik voor impact van een roedel wolven
Ook een collega-schapenhouder uit de streek heeft schrik. “Ik heb dit jaar ook al een aanval gehad”, vertelt hij. “Bij mij ging het gelukkig om slechts één schaap.” Vooral de mogelijke komst van een wolvenroedel boezemt hem angst in. In de omgeving lopen momenteel één wolvin en een reu rond. Hij vreest dat de schade aan vee sterk zal toenemen als zij zich voortplanten.
“Op een infomoment vertelde een expert ons dat het Groot Schietveld en de Kalmthoutse Heide geschikt terrein zijn voor de wolf, maar dat het een marginaal territorium is voor voedsel. Wolven hebben graag twee soorten grootwild. Anders dan in Limburg hebben we hier geen everzwijnen. Als de wolf zich hier met een nest zal vestigen, dan zal de impact op groot- en kleinvee gigantisch zijn”, zegt hij. “Er is trouwens een vermoeden dat er ondertussen een derde wolf aanwezig is.”
Minder schadedossiers, maar zwaarste aanval sinds terugkeer van wolf
Met het dossier van Plasmans erbij zijn dit jaar tot dusver 26 schadedossiers ingediend bij het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) naar aanleiding van vermoedelijke wolvenaanvallen. Dat zijn er 36 minder dan vorig jaar, een daling van 58 procent.
Ook het aantal gedode dieren vertoont voorlopig een dalende trend. In 2024 en 2025 werden telkens een tachtigtal dieren als slachtoffer van een wolvenaanval geregistreerd. Dit jaar zijn er tot dusver 26 dieren waarvan bevestigd is dat ze door een wolf zijn gedood. Worden de dieren erbij geteld waarvan de dossiers nog hangende zijn, zoals de schapen van Plasmans, dan gaat het aantal slachtoffers opnieuw richting de 80. Uit de cijfers blijkt dat ook schapen veruit de meest getroffen diersoort zijn.
Minder wolven, meer omheiningen
Volgens ANB zijn er twee verklaringen voor de daling van het aantal schadedossiers. Enerzijds zijn er momenteel minder wolven actief in Vlaanderen dan de voorbije jaren. In Limburg zijn met zekerheid drie gevestigde wolven aanwezig, die zich voornamelijk ophouden in het territorium rond Hechtel-Eksel. In de provincie Antwerpen gaat het om twee wolven, die vooral actief zijn in de Noorderkempen.
Anderzijds plaatsen steeds meer veehouders wolfwerende omheiningen. Al bieden die, zoals het geval van Plasmans aantoont, geen waterdichte bescherming. In 2025 werden twee schapen gedood binnen omheiningen die bij de schadevaststelling wolfwerend bleken. Dit jaar zijn al 16 schapen door een wolf gedood binnen een wolfwerende omheining, al was er bij die omheiningen nog ruimte voor verbetering. Als de vermoedelijke wolvenaanval bij Plasmans wordt bevestigd, komen daar nog eens 35 dieren bij.
De Vlaamse overheid ondersteunt veehouders financieel bij het plaatsen van dergelijke omheiningen. Tussen 1 januari en eind augustus 2026 subsidieerde ANB in totaal 38 kilometer wolfwerende afrastering, goed voor 393.702 euro. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams parlementslid Sanne Van Looy (N-VA) recent opvroeg bij Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v).
Prijskaartje van het wolvenbeleid
Van Looy vroeg de minister ook naar de totale kostprijs van het Vlaamse wolvenbeleid. Volgens Brouns gaf Vlaanderen in 2025 in totaal 695.912 euro uit aan werkingsmiddelen voor de wolf. Daaronder vallen onder meer subsidies voor wolfwerende omheiningen, onderhoudsvergoedingen, apparatuur om wolven te monitoren, schadevergoedingen, DNA-onderzoek, personeelskosten, sensibiliseringscampagnes en de afrastering van wegen.
22.888 euro naar schadevergoeding, maar niet altijd marktprijs
Van dat bedrag ging vorig jaar 22.888 euro naar schadevergoedingen voor getroffen veehouders. Volgens de collega-schapenhouder dekken die vergoedingen echter niet altijd de werkelijke verliezen. “De schapenprijzen zijn sinds de Brexit vrij hard omhooggegaan. Ik heb al betalingen zien passeren die lager dan 50 procent van de marktwaarde lagen.”
Daarnaast zou de procedure voor schademeldingen eenvoudiger en sneller moeten. “Het is al een paar keer gebeurd dat de website of de app niet goed functioneerde”, vertelt hij. Ook het wachten op de resultaten van DNA-onderzoek leidt soms tot frustraties. “Als je pech hebt, moet je soms tot drie maanden wachten voor er uitsluitsel is van de DNA-analyse.”
Beeld: Jochen Lambrechts