Vlaams Parlement in debat: moet fruit voldoen aan babynorm?

"Paniekzaaierij vermijden"

Vlaams minister van Leefmilieu Jo Brouns (cd&v) stelt dat de huidige residulimieten op het Europees niveau zijn vastgelegd en niet zomaar tot stand zijn gekomen. “Ze zijn gebaseerd op en onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek, en worden opgevolgd via de bevoegde federale instanties”; stelt hij.

“Ik denk dat het goed nieuws is dat zelfs een onderzoek dat heel duidelijk vanuit een bepaalde scope gelanceerd werd, toch duidelijk bevestigt dat de residulimieten telkens gerespecteerd worden”, zegt de minister nog, verwijzend naar de PAN-studie die aan de basis ligt van dit debat.

Brouns vraagt om paniekzaaierij absoluut te vermijden. Ook Andy Pieters (N-VA) en Dries Devillé (Vlaams Belang) ergeren zich aan hoe deze PAN-studie de aardbeisector in een slecht daglicht heeft geplaatst. “Puur wetenschappelijk ben ik het absoluut eens dat we die cocktaileffecten goed moeten bestuderen, dat we naar zo weinig mogelijk pesticiden moeten gaan, enzovoort”, zegt Pieters. “Maar ik denk dat de studie waarnaar verwezen wordt, van PAN Europe, zowat de slechtst mogelijke is om dat te bewerkstelligen.”

Devillé vreest dat het blijven oprakelen van deze studie vooral leidt tot ongeoorloofd alarmisme. “Als er dan partijen zijn, zoals Vooruit ,die de voedingsbodem voor dat alarmistische discours te berde blijven brengen, dan denk ik dat we twijfel aan het zaaien zijn zonder dat er eigenlijk een reëel voedselveiligheidsprobleem tegenover staat”, zegt hij.

Brouns wil eveneens 'paniekzaaierij' vermijden. “Als de residu’s zich onder de wettelijke limiet bevinden, is het product veilig om te consumeren”, zegt de minister. “Iedereen kan dus in alle vertrouwen genieten van de lekkere aardbeien die vandaag in onze winkelrekken liggen.”

Inspanningen voor minder gewasbescherming

Brouns vindt het wel een waardevolle oefening om te kijken hoe men de afhankelijkheid van chemische gewasbeschermingsmiddelen kan verminderen. “Zonder dat we de voedselproductie, de teeltzekerheid en de economische leefbaarheid van land- en tuinbouwbedrijven daarbij uit het oog verliezen”, stelt hij. “We moeten daarbij, zeker in Vlaanderen, voldoende aandacht hebben voor onze nicheteelten. Voor een bedrijf is het namelijk veel interessanter om aan productontwikkeling te doen voor grote teelten, zoals granen, dan voor kleinere teelten, zoals rabarber of kervel.”

De minister verwijst ook naar de ‘integrated pest management’ of IPM. Dat is het principe waarbij chemische bestrijding niet de eerste reflex mag zijn. Preventie, biologische en mechanische onkruidbestrijding spelen hier een belangrijke rol. “In het najaar van 2025 heeft Vlaanderen een audit gehad van de Europese Commissie waarin men stelde dat deze principes goed worden gehanteerd”, zegt Brouns. De minister wees erop dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in Vlaanderen ettelijke malen lager ligt dan in andere regio’s in de wereld.

Tot slot wees Brouns nog op het Strategisch Plan Bio en de diverse ecoregelingen en agromilieu-klimaatmaatregelen, voorzien in het GLB samen met het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds, die de duurzame landbouw stimuleren.

Moeten we meer doen?

Verlinden is er niet van overtuigd dat de huidige aanpak voldoende is. “Langs de ene kant zeg je dat die cocktail van pesticiden niet aanwezig mag zijn in babyvoeding”, stelt ze. “Maar als die dan langs de andere kant gecombineerd aanwezig is op aardbeien – specifiek fruit dat toch wel heel graag geconsumeerd wordt door kinderen – zijn diezelfde regels dan niet van toepassing.”

Mike Schauvliege (Groen) haalde er nog even de bewezen link bij tussen het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de ziekte van Parkinson. Volgens haar kunnen we “niet voorzichtig genoeg zijn met het gebruik van pesticiden.”

Verlinden verduidelijkt wel nog dat ze “absoluut geen twijfel wil zaaien over onze landbouwers of over de veiligheid van onze voeding.”