Vogelbestand lijdt onder gebruik imidacloprid

Het vogelbestand daalt in gebieden waar hogere concentraties van het bestrijdingsmiddel imidacloprid in het oppervlaktewater worden gevonden. Soorten als de spreeuw en de boerenzwaluw zijn slachtoffers van het gebruik van de neonicotinoïde. Dat blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit in Nijmegen in samenwerking met Sovon Vogelonderzoek Nederland.

Het wetenschappelijke tijdschrift Nature publiceerde de onderzoeksresultaten van een Nederlandse studie naar de gevolgen van het gebruik van imidacloprid, een neonicotinoïde, op insectenetende vogelsoorten. Voor het onderzoek bundelden de onderzoekers data over bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater in de periode van 2003 tot 2009, en over de Nederlandse vogelpopulaties in de periode van 2003 tot 2010.

Ze stelden daarbij vast dat er bij hogere concentraties imidacloprid in het oppervlaktewater duidelijk sprake is van een afname van het vogelbestand. De voornaamste soorten die werden onderzocht: de bosrietzanger, rietzanger, kleine karekiet, veldleeuwerik, graspieper, geelgors, spotvogel, boerenzwaluw, gele kwikstaart, ringmus, fitis, roodborsttapuit, spreeuw, grasmus en de grote lijster.

Waar 20 nanogram in het water zat, daalde de vogelstand met gemiddeld 3,5 procent per jaar. "Imidacloprid doodt muggen en andere kleine insecten, en laat dat nu precies het dieet zijn van heel wat vogelsoorten", legt Hans de Kroon van de Radboud Universiteit Nijmegen uit. "Deze stof heeft een invloed op de natuurlijke leefomgeving op een manier die we nooit eerder hebben gezien."

"Er waren al aanwijzingen", reageert Joris Gansemans van Natuurpunt. "Dat ze dit hard hebben kunnen maken, is straf." Neonicotinoïden worden opgenomen door de zaailing, die dan giftig wordt voor insecten die ervan eten. Keerzijde is dat de middelen langzaam afbreken, en ook in bloemen en nectar belanden. Zo brengen ze insecten zenuwschade toe. "Om uit te zoeken in welke mate bijensterfte een gevolg is van neonicotinoïden heeft de EU vorig jaar een moratorium van twee jaar ingesteld op verschillende soorten", brengt Gansemans in herinnering.