Vlaanderen gaat natuur meer doelgericht financieren

Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum (Groen) ventileerde recent de ongerustheid die bij Natuurpunt leeft over de financiering van aankoop en beheer van natuurgebieden. Die ongerustheid is blijkbaar ontstaan toen de natuurvereniging via het Agentschap voor Natuur en Bos meer vernam over de uitwerking van de visienota die de Vlaamse regering in april vorig jaar goedkeurde. Bevoegd minister Joke Schauvliege laat zich binnenkort briefen over het participatietraject, maar doet voor Sanctorum de visienota nog eens uit de doeken. De nota is gekoppeld aan de goedkeuring van de instandhoudingsdoelstellingen en behandelt de vraag hoe de Vlaamse overheid de vele middelen die het besteedt aan natuurbeleid veel meer dan nu kan koppelen aan het behalen van de natuurdoelen.

Natuurpunt uitte recent een heleboel kritische bedenkingen bij de wijze waarop de Vlaamse overheid in de toekomst de aankoop en het beheer van natuurgebieden wil financieren. Daarom polste Groen-parlementslid Hermes Sanctorum bij Vlaams minister van Natuur Joke Schauvliege naar de inhoud van de voorstellen. De minister kon daarover niet veel kwijt omdat het Agentschap voor Natuur en Bos nog volop bezig is met de uitvoering van de grote principes die in de visienota zijn goedgekeurd. “De pistes die ze uitwerken, worden afgetoetst bij de verschillende actoren”, vertelt Schauvliege, die binnenkort kennis zal nemen van het werk van ANB.

Sanctorum krijgt van Schauvliege de grote lijnen van de door de regering goedkeurde visienota over de financiering van natuur nog eens uitgelegd. Centen worden gekoppeld aan het behalen van de natuurdoelen. De subsidie voor beheer is een forfaitaire vergoeding per hectare, afhankelijk van het natuurstreefbeeld. Hoe ambitieuzer men is voor het natuurstreefbeeld, hoe meer middelen men kan krijgen. De subsidie voor eenmalige inrichtingswerken is een percentage van de reële kost, afhankelijk van het type beheerplan. Ook daar geldt: hoe meer ambitie, hoe strikter het beheerplan, hoe meer middelen je kunt krijgen. Type 2 is bijvoorbeeld 50 procent, type 3 is 80 procent en type 4 is 90 procent.

Voor aankoopsubsidies geldt als voorwaarde dat men moet beschikken over een natuurbeheersplan type 4. Ook daar moet men ambitie hebben om de subsidie te krijgen. De minister vermeldt ook een ‘openstellingssubsidie’ voor infrastructuurwerken die meer beogen dan de principiële toegankelijkheid van een natuurgebied. In een subsidie voor bezoekerscentra wordt pas voorzien vanaf type 4, in functie van het onthaal van het publiek.

Eén van de principes die de Vlaamse regering vooropstelt in het nieuwe Natuurdecreet is dat de financiering wordt opengesteld voor iedereen die dezelfde ambitie heeft. “We willen iedereen op gelijke voet behandelen. Als private eigenaars zeggen dat ze die ambitie ook hebben, als ze een goed natuurbeheerplan maken en de lat hoog leggen, dan moeten ze op dezelfde manier op subsidies kunnen rekenen als alle anderen”, verklaart Schauvliege, die dat heel democratisch en open noemt.

Wat de financiering van aankoop van natuur betreft, begrijpt Sanctorum dat er moet worden ingezet op de Europese instandhoudingsdoelstellingen. Maar de huidige verdeelsleutel van 75 procent van het budget voor natuuraankopen in functie van de Europese natuurdoelen en 25 procent voor natuur buiten de IHD-zones lijkt het parlementslid al redelijk scherp. De minister reageert door te herhalen dat het essentieel is dat de financiering meer gebaseerd is op de natuurdoelen. “We moeten de natuurdoelen halen. Dat kunnen de Europese zijn, maar er bestaan ook regionale. Beide zijn belangrijk”, besluit Schauvliege.