Vlaams landbouwbeleid is voor BBL niet groen genoeg

Bond Beter Leefmilieu beoordeelde recent de regering Peeters II op haar milieuprestaties. Dat resulteerde in een kritisch rapport omdat duurzame maar minder populaire keuzes volgens BBL vermeden werden zodat structurele antwoorden, bijvoorbeeld op het klimaatprobleem, uitbleven. Checken we de opinie van de milieukoepel over het landbouwbeleid, dan lezen we dat er inzake verduurzaming vooral gefietst werd op het tempo van de achterblijvers.

Het milieurapport dat Bond Beter Leefmilieu maakte van 'Peeters II' kijkt naar de regering als collectief en zoomt in op de ministers Schauvliege, Crevits, Muyters, Van den Bossche en Peeters omdat zij naar verluidt de hefbomen in handen hebben om duurzame transities in gang te zetten. BBL probeerde te achterhalen wat zij gedaan hebben met uitdagingen op vlak van luchtkwaliteit, klimaat, afval, waterkwaliteit, mobiliteit, ruimtelijk beleid, energie en landbouw.

Volgens de milieubeweging had de regering meer kunnen en moeten doen, bleef een concrete aanzet tot trendbreuken uit, was er angst om de bekende paden te verlaten en de gevestigde belangen te doorbreken, enz. Als toetssteen voor de verduurzaming van de landbouw werd gekeken naar de druk van landbouw op leefmilieu.

Met het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) beschikte minister van Landbouw Kris Peeters over ruim 300 miljoen euro aan publieke middelen om duurzame investeringen in landbouwbedrijven te stimuleren. De manier waarop dat gebeurde, stemt BBL maar half tevreden. De subsidies voor eco-efficiënte investeringen worden onder de pluspunten geschaard, maar de milieukoepel vindt dat het VLIF tegelijk schaalvergroting en intensivering in de hand werkt. Dat tweesporenbeleid zint haar niet omdat de gerealiseerde milieuwinsten verdwijnen door de extra milieulasten van een groeiende veestapel.

Verder ontbrak het volgens BBL aan concrete duurzaamheidsdoelstellingen en een reflectie op leefbare landbouw binnen de ecologische draagkracht. Biolandbouw, volkstuintjes en stadslandbouw – wat voor BBL de duurzame vormen van landbouw zijn – kregen naar verluidt eerder symbolische steun terwijl de door de milieubeweging beoogde maatschappelijke dialoog over de toekomst van de Vlaamse landbouw er niet kwam. Het transitieproces New Food Frontier kreeg naar verluidt weinig kans op slagen.

“Onderzoeksmiddelen gingen in vergelijking met de gangbare landbouw slechts met mondjesmaat naar meer duurzame landbouwpraktijken. Maatschappelijk protest rond niet duurzame landbouwpraktijken (ggo’s zijn taboe voor de milieubeweging, nvdr.) werd afgedaan als crimineel nog voor er een maatschappelijk debat kon ontstaan. En de cijfers wijzen uit dat de globale druk van de Vlaamse landbouw op het milieu de laatste jaren opnieuw toenam”, becommentarieert Bond Beter Leefmilieu het rapport van de minister van Landbouw.

Op het kabinet van Kris Peeters valt de kritiek niet in goede aarde en wordt er kordaat gereageerd: “Deze Vlaamse regering keurde een nieuw en strenger erosiemaatregelenbesluit goed. Er werd beslist dat het VLIF nog enkel steun kan verlenen aan investeringen die de milieudruk op de bedrijven vermindert. Bovendien is deze legislatuur het aantal bioboerderijen voor het eerst in jaren gegroeid en dat nu reeds voor het vierde jaar op rij.”

Peeters II is ook de eerste regering die sensibiliseerde rond het beperken van voedselverliezen bij consument en agrovoedingsketen. “De waterkwaliteit is verbeterd, natuurbeheer door landbouwers vond steeds meer ingang en de glastuinbouw is volledig omgeschakeld van zware stookolie naar het milieuvriendelijkere aardgas, veelal samen met de installatie van een WKK. En voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw is ‘integrated pest management’ verplicht ingevoerd.”

Meer info: Milieurapport Peeters II door BBL