Viering 30 jaar plantenbiotechnologie stuit op protest

De plantenbiotechnologie in Vlaanderen is 30 jaar oud en dat werd gevierd met een symposium in Gent, waarop toonaangevende wetenschappers en bedrijven in de sector het woord namen. Tegenstanders van ggo’s organiseerden op hetzelfde moment op de Gentse Kouter een “protestfeest”. “Hiermee willen wij tonen dat wij de leugens zoals verspreid door de agrochemische industrie niet pikken”, klonk het.

In 1983 leverden de wetenschappers Marc Van Montagu en Jeff Schell (UGent) het bewijs dat genetische informatie stabiel ingebouwd kan worden in het DNA van planten. Ondertussen is de Vlaamse biotechnologiecluster, met meer dan duizend werknemers, uitgegroeid tot nummer één in Europa. Het ggo-areaal wereldwijd beslaat momenteel 170 miljoen hectare, 12 procent van het wereldwijde akkerland.

In de Gentse Handelsbeurs keken wetenschappers uit de publieke en private sector terug naar de verwezenlijkingen van 30 jaar plantenbiotechnologie en blikten vooruit op de toekomstige mogelijkheden. Naast wetenschappers van VIB, zijn er ook vertegenwoordigers van andere toonaangevende onderzoeksinstellingen zoals UC Davis, Embrapa , ETH Zürich, CSIC, net als vertegenwoordigers uit de industrie met onder meer Monsanto, Dupont-Pioneer en Ceres.

Eén van de sprekers die aangekondigd werden, was Robert Fraley, topman bij Monsanto en winnaar van de World Food Prize 2013. Op het laatste moment liet hij echter verstek gaan. "De bijdragen van de publieke sector in dit domein liggen voor het grootste deel in het basisonderzoek, terwijl de industrie zich focust op de ontwikkeling en markttoepassing van biotechnologisch veredelde gewassen", verduidelijkt Kris Van der Beken, woordvoerder van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB). "De aanwezigheid van beide sectoren is dus hoogst relevant."

Als reactie op dit verjaardagsfeest van de biotechnologie verzamelden tegenstanders van ggo’s zich voor de Handelsbeurs in Gent voor een protestfeest. Wetenschappers, organisaties uit het maatschappelijk middenveld, activisten, mensen uit de culturele sector, burgers en politici spraken er zich uit tegen ggo’s. “Het huidige industriële landbouwmodel laat zien dat het niet in staat is de wereld te voeden, het vervuilt ecosystemen via grootschalig gebruik van pesticiden en kunstmest en het put de aarde uit”, zegt Field Liberation Movement, de organisator van het protestfeest.

“We slikken de leugen niet langer dat we ggo’s nodig hebben om de wereld te voeden. We willen met dit protest ook de mythe doorprikken dat er een wetenschappelijke consensus rond ggo’s bestaat. Wij eisen dat de overheden gemeenschapsgeld investeren in alternatieven voor industriële landbouw en dat ze de verdere privatisering en commercialisering van wetenschappelijk onderzoek tegengaan”, stelt Field Liberation Movement in een persbericht.

Eén van de sprekers op de Gentse Kouter was de Nederlander Diederick Sprangers van ENSSER, het European Network of Scientists for Social and Environmental Responsibility. “Het VIB beweert het tegendeel, maar er is geen wetenschappelijke consensus over de veiligheid van ggo’s. Er is bovendien bedroevend weinig onderzoek gebeurd naar de gezondheidsrisico’s. Er is enkel wat labo-onderzoek en er zijn theoretische modellen, maar dat is niet voldoende om uit te sluiten dat er geen risico’s zijn”, aldus Sprangers.

Ook Europarlementslid Bart Staes (Groen) was aanwezig om het protest te steunen en kanttekeningen te plaatsen bij het verjaardagsfeest van de biotechnologie. "Dit feestje van het VIB past in een bredere pr-campagne waarbij duidelijk is dat de komende vijf jaar cruciaal worden. De druk om de strenge EU-regelgeving rond voedselveiligheid en het gebruik van ggo's te verzwakken, is enorm." Staes vreest in dat kader dat de besprekingen rond het vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten zullen leiden tot Europese toegevingen in een regelgeving die tot de strengste ter wereld behoort.

Als reactie op dit protest, zei het VIB, dat het niet correct is "om een overweldigend aantal wetenschappelijke feiten die spreken in het voordeel van ggo's, naast zich neer te leggen". VIB schaart zich in dat kader ook achter een recente oproep van Piet Vanthemsche, voorzitter van Boerenbond, om het ggo-debat te voeren "op basis van wetenschappelijk gefundeerde argumenten, cijfers en gegevens, maar niet op basis van dogma's, mythes en verzonnen verhalen".

De wetenschappelijke instelling zegt de strijd voor een kleinschalige, lokale landbouw te respecteren, los van de vraag of die strategie haalbaar is om voldoende voedsel, veevoeder, biomassa en vezels te produceren. "Ggo's staan niet gelijk aan een bepaald landbouwmodel", verduidelijkt woordvoerder Van der Beken. "Ze kunnen evengoed ingezet worden in kleinschalige als in grootschalige landbouw. Het wereldprobleem van voedselzekerheid en milieu-impact dat op onze maatschappij afkomt, is gebaat met een bundeling van de best beschikbare technologieën om de doelstellingen te bereiken. Het uitsluiten van een veilige technologie op basis van ideologische redenen is naar het oordeel van VIB geen goede beslissing."

Het VIB benadrukt dat er wel een wetenschappelijke consensus is dat ggo-technologie veilig is voor mens, dier en milieu. "Deze boodschap wordt gedragen door tal van gezaghebbende instellingen", aldus Van der Beken. "Tegenstanders van de technologie zwaaien met enkele, meestal gecontesteerde publicaties, terwijl er in de afgelopen tien jaar 1.783 wetenschappelijke artikels gepubliceerd zijn die de veiligheid van de technologie onderstrepen.”

Het VIB wijst er ook op dat de ggo-technologie één van de sterkst gereguleerde technologieën is. “Ondanks alle horrorverhalen die via de media en ngo's verspreid worden, hebben ggo-gewassen een excellente staat van dienst op het vlak van voedselveiligheid: na 16 jaar grootschalige teelt en gebruik heeft er zich geen enkel voedselveiligheidsprobleem voorgedaan", beweert de VIB-woordvoerder.

Meer foto's op de Facebook-pagina van VILT.