Varkensboeren zijn eisen in Noord-Brabant meer dan beu

In Nederland lijken veehouders schoon genoeg te hebben van de rechtsonzekerheid. Eerder dit jaar spanden honderden melkveehouders een kortgeding aan tegen de Staat. Zij weigerden zich neer te leggen bij het fosfaatreductieplan dat hen kort na het verdwijnen van het melkquotum verplicht om de groei van hun melkveestapel ongedaan te maken. Nu zijn het de varkenshouders uit de provincie Noord-Brabant die zo erg beknot worden in hun bedrijfsontwikkeling dat ze de bovenwettelijke maatregelen voor de rechtbank betwisten. Het meest omstreden is dat Brabant bedrijfsgroei koppelt aan de sloop van oudere stallen.

Noord-Brabant is de provincie met de meeste varkensbedrijven in Nederland. Het is ook de provincie met de strengste regelgeving. Dat komt omdat het verzet tegen ‘de megastal’ nergens zo groot is als in Brabant. Het grote aantal varkens in de provincie maakt dat politiek en maatschappij kritisch staan tegenover de sector. Het provinciebestuur heeft steeds vooropgelopen met wetgeving die de milieu-impact van de intensieve veehouderij tracht te beperken. De mogelijkheden voor een nieuwe vestiging werden ingeperkt, en enkele jaren geleden definitief onmogelijk gemaakt. Ook is de maximumoppervlakte van het bouwblok teruggebracht naar anderhalve hectare.

Er is de ‘Brabantse Zorgvuldigheids Score’ waarmee veehouders moeten aantonen dat ze bovenwettelijke maatregelen nemen. Ook moeten varkenshouders in dialoog gaan met hun omgeving. Verder zijn de provinciale beleidsregels rond ammoniakemissie strenger dan de landelijke. Deze zomer werd het kluwen regelgeving rondom de varkenshouderij in Brabant nog wat strenger omdat de provincie de verduurzaming van de sector nog wil versnellen. Bij nieuwbouw moet de ammoniakemissie nog meer reduceren, en een bedrijf kan enkel groeien als oude stallen op de eigen bedrijfssite of van een collega gesloopt worden. Om extra milieuwinst te boeken, moet 110 procent van het nieuwe bouwblok aan oude stallen gesloopt worden.

De Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) heeft een advocatenkantoor onder de arm genomen om een juridische procedure aan te spannen tegen de provincie. Voordien deden landbouworganisatie ZLTO en Goorts + Coppens Advocaten hetzelfde. “De meerkosten van de bovenwettelijke eisen gelden niet in het buitenland, maar ook niet voor collega-varkenshouders in andere provincies. Daardoor is er een ongelijk speelveld en doorbreekt de provincie op een ongeoorloofde manier de marktordening”, klinkt het.

De milieuwinst is naar verluidt nihil omdat het inbinden van de varkenshouderij ingezet wordt voor ontwikkelingskansen in andere sectoren. “Het besluit heeft grote gevolgen voor veebedrijven en legt een onevenredige zware – financiële – last op de schouders van de veehouders. Eén op de tien zal moeten stoppen vanwege de verduurzamingseisen van de provincie. Dat is gewoon niet te financieren”, verklaarde het advocatenkantoor dat als eerste een kortgedingprocedure inspande.