Trias belicht opmars van familiale boeren in Brazilië

Minder dan twee procent van de landbouwbedrijven bewerkt 55 procent van de grond in Brazilië. Deze mastodonten van bedrijven zijn in niets te vergelijken met familiale boeren, zodat deze laatsten in 2000 een eigen landbouwministerie kregen. Met een mooi geïllustreerde brochure en daarop aansluitende video toont Trias hoe familiale boeren in Brazilië dankzij de coöperatieve gedachte erkenning en een beter inkomen verkrijgen.

Brazilië is een gigantisch land. Tussen 1996 en 2010 is het landbouwareaal met 30 procent toegenomen. De expansie van landbouw, ten koste van het Amazonewoud en de Cerrado, maakte van Brazilië een geduchte massaproducent en exporteur. "Soja, biodiesel, maïs, suiker, rundvlees en andere 'grondstoffen' worden zo goedkoop aangeboden dat enkel tolmuren en importquota kunnen voorkomen dat Europese boeren op de thuismarkt weggeconcurreerd worden", vertelt Trias.

Het overheersende landbouwmodel in Brazilië produceert bulk aan onevenaarbaar lage prijzen. Maar in een land waar nog bijna één op de vijf inwoners in de landbouw actief is, zijn er ook miljoenen familiale boeren. Zij runnen zelfs 84 procent van alle landbouwbedrijven. Op 24 procent van het Braziliaans landbouwareaal produceren zij 70 procent van het voedsel voor binnenlandse consumptie. Bovendien zorgt de familiale landbouw voor veel tewerkstelling want voor 100 hectare zijn 15,3 arbeidskrachten nodig. Een doorsnee bedrijf is 18 hectare groot.

Familiale boeren in Brazilië zijn niet te vergelijken met de grote, maar weinig productieve ‘latifundios’. Vooral tijdens het militair bewind (1964-1985) kreeg de grootschalige landbouw volop overheidssteun. Vanaf de jaren ’90 deed de Braziliaanse overheid haar best om kleine en middelgrote boeren beter te omkaderen. Landbouwgrond blijft vanwege de zeer ongelijke verdeling een pijnpunt. In 2000 kwam er een landbouwministerie specifiek voor familiale boeren en dat bestaat vandaag nog. Trias noemt dit een weerspiegeling van de duale landbouweconomie.

De Belgische ngo, die de steun geniet van de Landelijke Beweging, startte in 1989 met projecten in Brazilië. In de jaren ’90 versterkte Trias de prille spaar- en kredietcoöperaties in de deelstaat Paraná zodat vele tienduizenden kansarme boerengezinnen voor het eerst toegang kregen tot spaar- en kredietproducten. De spaar- en kredietcoöperaties stimuleerden de coöperatieve gedachte in andere landbouwsectoren, gaande van de aankoop van productiemiddelen tot de productie, verwerking en verkoop van landbouwproducten.

De nieuw opgerichte coöperaties hebben in 2005 een nationale koepel opgericht, Unicafes. Trias is een trouwe partner van deze organisatie, die intussen 400.000 leden vertegenwoordigt. Bij Unicafes ontluiken nieuwe coöperatieve vormen van dienstverlening aan familiale boeren op het vlak van energie, huisvesting, enzovoort. De komende jaren zal Trias in Brazilië focussen op de verdere versterking van Cresol, het netwerk van regionale dienstencentra voor lokale spaar- en kredietcoöperaties, en van Unicafes. De ngo wil het coöperatieve model als doeltreffend instrument om de kloof tussen arm en rijk te bestrijden, ook introduceren in noordelijker gelegen deelstaten.

Bestel de gratis brochure en video bij Trias.