Tomatenteler in afwachting van oogstrobot: “Vind ik deze zomer nog personeel?”

UV-robots tegen witziekte in de aardbeienteelt hebben de voorbije jaren een sterke opmars gemaakt in Vlaanderen. Automatisering en robotisering hebben een rooskleurige toekomst in de Vlaamse serreteelt. VILT sprak met Joris Bogaerts, directeur van Bogaerts Greenhouse Logistics, dat onder andere UV-robots maakt. Hij vertelde dat tomatenoogst-robots binnen vijf jaar gemeengoed zullen zijn in de glastuinbouw.

Jeroen Olbrechts van Olbrechts Tomaten in Onze-Lieve-Vrouw-Waver verwacht deze zomer een tomatenoogstrobot. Die zal een maand proefdraaien op het bedrijf. Op basis van sensoren en AI analyseert de robot welke tomaten plukrijp zijn en voor welke tomaten hij later moet terugkomen. “De tomaatjes achter stengels of bladeren kan de robot niet zien”, vertelt Jeroen Olbrechts. Daardoor zou het oogstpercentage op 45 procent liggen, waardoor arbeiders alsnog door de rijen moeten.

Gezocht: plukkers voor de zomer

“Maar hierdoor hebben we aanzienlijk minder personeel nodig”, vervolgt de tomatenteler, die zich op zo’n zes hectare specialiseert in snoeptomaatjes. Het is juist deze specialisatie die als het meest arbeidsintensief te boek staat in de tomatenteelt. “Het zijn kleine, losse tomaatjes die allemaal met de hand geplukt moeten worden”, vertelt de teler, die tijdens de piek zestig seizoensarbeiders in dienst heeft.

De voorbije jaren lukte het steeds om voldoende plukkers te vinden, waarbij het tomatenbedrijf ook beroep deed op het plaatselijke asielcentrum. “Maar dat is recent gesloten, waardoor we nog niet zeker zijn dat we deze zomer voldoende werknemers hebben.”

Voor dit jaar zal de robot nog geen soelaas bieden. Olbrechts geeft aan dat het om een test gaat, waarbij hij de robot in de praktijk wil uitproberen. Vorig jaar is de teler regelmatig in Nederland geweest, waar de robot in een ander snoeptomatenbedrijf werd getest. “Dat zag er toen wel goed uit”, vertelt hij. Navraag wijst uit dat Olbrechts niet de eerste tomatenteler in Vlaanderen is met een robot. Tomato Masters in Deinze experimenteerde twee jaar geleden al met een plukrobot.

Veel belangstelling bij de telers

Het blijkt ook dat andere tomatentelers reikhalzend uitkijken naar de plukrobot, die niet alleen de afhankelijkheid van personeel vermindert, maar ook de personeelskosten verlaagt. “Ik hoop op termijn dat de robots alle soorten tomaten kunnen plukken”, aldus Charlotte Wils van tomatenbedrijf Den Boschkant uit Vremde.

Wils geeft aan dat de robotiseringsmogelijkheden sterk verschillen per variëteit tomaat. “Snoeptomaten zijn altijd los en komen iets sneller los van de plant.” De gerobotiseerde pluk van grote tomaten of trostomaten is volgens haar dan weer wat complexer. Ook zaadhuizen kunnen volgens haar een rol spelen. Zo hangt het van de variëteit snoeptomaat af of deze makkelijk loskomt van de plant.

Ook Mitch Vermeiren, tomatenteler in Meer, kijkt reikhalzend uit naar een plukrobot. “Wij volgen het op de voet. De ontwikkelingen gaan razendsnel, maar wij hebben het idee dat de plukrobot voor onze tomaten nog niet commercieel inzetbaar is”, vertelt hij.