Toekomst lacht Belgische zuivelindustrie tegemoet

De Belgische zuivelindustrie heeft een vrij goed jaar achter de rug, en ook de toekomstperspectieven ogen gunstig. Dat zegt Renaat Debergh, afgevaardigd bestuurder van BCZ, de Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie. De industrie realiseerde een omzet van 4,4 miljard euro in 2012. Dat is vijf procent minder dan in 2011, maar valt volledig toe te schrijven aan een lagere melkprijs.

Internationaal kon 2012 het buitengewoon goede melkjaar 2011 niet evenaren. Maar de stijgende melkprijzen in het najaar van 2012 en de eerste maanden van 2013 wijzen op een gunstige marktevolutie op lange termijn: zowel de productie als het verbruik van melk zal de komende jaren sterk groeien. Ondanks het wegvallen van de quota in Europa en de toenemende productie in Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten, zal het melkaanbod vanaf 2014 de groei van de vraag niet meer kunnen volgen, zo schetste Renaat Debergh de veelbelovende marktopportuniteiten voor de komende jaren.

Over wat de afschaffing van die quota zal betekenen voor de zuivelindustrie zei Debergh het volgende: "Zuivelexperten stellen hun prognoses bij, maar de consensus blijft bij een toename van het melkaanbod in de EU met zo’n 5 procent in de komende jaar 7 jaar, goed voor 7 tot 8 miljard liter extra melk. Veel zal afhangen van de melkprijs en de productiekosten." Moeten we hier schrik van hebben? "Het antwoord ligt in het recente verleden: de afgelopen 6 jaar groeide het melkaanbod in de EU met zo’n 10 miljard liter. We kunnen dit best aan, de wereldvraag biedt voldoende perspectief", aldus Debergh.

Wat de Belgische markt betreft steeg de melkaanvoer tussen 2006 en 2011 vrij spectaculair: er werd 334 miljard liter meer geproduceerd, een toename met ruim 11 procent op vijf jaar tijd. In 2012 werd de groeicurve onderbroken: er werd 1 procent of 37 miljoen liter minder geproduceerd. De daling deed zich uitsluitend in Wallonië voor; Vlaanderen kende een kleine groei. Al deze melk werd aangeleverd door 8.733 melkproducenten, wat 4 procent minder is dan het jaar voordien. De gemiddelde melklevering steeg in 2012 met 3,5 procent tot 369.000 liter. In Europa, exclusief de nieuwe lidstaten, komt België daarmee op de zevende plaats.

In 2012 produceerde de Belgische zuivelsector 11 procent meer consumptiemelk dan in 2011. Kaas moest na de felle groei in 2011 één procent prijsgeven in 2012. De productie van mozzarella liet een stevige groei van 15 procent noteren, boter en melkpoeder gingen er met 4 procent op achteruit. Het gezinsverbruik van zuivel kende vooral een toename in het kaassegment. Het boterverbruik, dat in 2011 sinds een decennialange daling lichtjes steeg, zet deze trend verder, terwijl het margarineverbruik voor het tweede opeenvolgende jaar daalt. Ook room zet zijn gestage opmars verder. De consumptie van yoghurt daalt opnieuw.

Als we kijken naar de financiële resultaten van de zuivelindustrie, dan merken we dat de omzet in 2012 met 5 procent gedaald is tot 4,4 miljard euro. Maar aangezien de prijzen sterker gedaald zijn, wil dat wel zeggen dat de activiteiten zijn toegenomen. De investeringen nemen na de piek van 2011 nog verder toe. De zuivelindustrie investeert in 2012 een recordbedrag van 152 miljoen euro. Ter vergelijking: in de periode 2005-2010 investeerde de zuivelindustrie jaarlijks gemiddeld zo’n 90 miljard euro. De uitvoer daalde met 5 procent in waarde tot iets minder dan 2,7 miljard euro. Vooral de uitvoer naar derde landen daalde sterk vorig jaar.

De melkprijs daalde met ruim 9 procent in 2012 tot 31,3 euro per 100 liter. Maar gemiddeld vertoont de melkprijs voor de periode 2004-2012 een stijgende tendens, zo toonde Debergh aan met enkele grafieken. Tot slot stipte Debergh nog enkele factoren aan die de nabije toekomst van de zuivelindustrie sterk zullen bepalen. De uitvoermogelijkheden niet in het minst. Via het ‘Food.be’-project van koepelorganisatie FEVIA wil de zuivelindustrie de export een stevige duw in de rug geven. Zo loopt er een certificatieprocedure voor Rusland en wordt er een lijst van zuivelexporteurs voor China opgesteld. “De toekomst van de zuivelmarkt oogt rooskleurig. De vraag naar zuivel groeit, vooral buiten Europa”, sloot Debergh af met een zeer positieve noot.

In zijn laatste jaarvergadering als voorzitter van BCZ had Patrick Buggenhout het over de twee belangrijkste prioriteiten die hij tijdens zijn voorzitterschap naar voren heeft geschoven: de communicatie over de gezondheidsaspecten van zuivelproducten en het duurzaamheidsaspect van de melkproductie. Via Europese campagnes zoals ‘Melk, voedzaam van nature’ en ‘Melk, een kracht van de natuur’, overtuigde het European MilkForum (EMF) het Europese publiek van de gezondheidsvoordelen van melk, in eigen land ondersteund door het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM). Wat de duurzaamheid betreft, kan de zuivelsector mooie resultaten voorleggen: de ecologische voetafdruk van rauwe melk daalde op 10 jaar tijd met 20 procent.

Bovendien zal BCZ in de nabije toekomst een lijst met 35 duurzaamheidsinitiatieven voorstellen waaruit de melkveehouder kan kiezen welke het meest aangewezen zijn voor zijn bedrijf. Ook de grote zuivelgroepen hebben de uitstoot van CO2 de laatste vijf jaar met 20 procent kunnen verlagen. Duurzaamheid zal ook in de toekomst een centraal aandachtspunt blijven in de zuivelsector. Met dergelijke inspanningen moet de sector ook meer naar buiten komen, vindt Buggenhout, waarmee hij meteen al een van de krachtlijnen van het voorzittersmandaat van Jean-Marc Schevenels meegaf, die het roer aan het hoofd van BCZ zal overnemen.