Tien Vlaamse actiepunten voor EU-landbouwbeleid na 2013

Minister-president Kris Peeters maakte van een hoorzitting in de commissie Landbouw van het Vlaams Parlement gebruik om tien Vlaamse aandachtspunten voor de komende hervorming van het GLB toe te lichten. Vlaanderen zal verdedigen dat de inkomenssteun voor landbouwers na 2013 behouden moet blijven en dat het GLB-budget gehandhaafd kan worden door het gerichter inzetten van middelen.

Zowel de Europese Commissie als de lidstaten bereiden zich voor op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) na 2013. Na een discussienota van de administratie en overleg met verschillende beleidsdomeinen en met stakeholders, vond vorige week een discussie plaats in het Vlaams Parlement tussen minister-president Kris Peeters en de parlementsleden van de commissie Landbouw. Peeters maakte van de hoorzitting gebruik om tien Vlaamse aandachtspunten voor de komende hervorming van het GLB toe te lichten.

Als hoofdobjectief voor het GLB wordt een belangrijke mate van Europese zelfvoorziening naar voor geschoven. Voldoende, betaalbaar en veilig voedsel blijft een strategische noodzaak in tijden van schaarser wordende hulpbronnen en een groeiende voedselvraag. Hij dringt er op aan dat er wetgevende initiatieven genomen worden om speculatie op landbouwproducten tegen te gaan. Een kritische kijk op wereldhandel in landbouwproducten is nodig want voedsel is geen gewone handelswaar.

Een modern en flexibel vangnet van marktinstrumenten blijft vereist als buffer tegen crisissen en tegen extreme volatiliteit in aan- en verkoopprijzen. De marktwerking is immers niet altijd perfect en laat globaal gezien niet toe een voldoende leefbaar landbouwinkomen te verwerven. Peeters prijst initiatieven van de sector om zelf bij te dragen aan een betere marktwerking zoals de recent goedgekeurde gedragscode voor goede handelspraktijken.

Het GLB moet verder werk maken van verduurzaming en groene groei. Dat leidt meteen tot het vierde actiepunt over innovatie, kennisdeling, vorming en ondernemerschap. Om te slagen in een meer competitieve en ecologisch duurzame landbouw zijn vernieuwende technieken nodig en ondernemers die de uitdagingen durven aangaan.

Het GLB moet de cruciale rol van landbouw bij plattelandsontwikkeling blijven ondersteunen, maar moet ook kansen creëren voor landbouw in meer verstedelijkte gebieden. Peeters erkent dat een hernationalisering van het GLB geen optie is. Lidstaten en regio’s moeten wel meer flexibiliteit krijgen wat de verdeling betreft van middelen tussen inkomenssteun en plattelandsbeleid en de aanwending van middelen binnen die tweede pijler.

Vlaanderen zal verdedigen dat directe inkomenssteun voor landbouwers ook na 2013 verantwoord blijft. Peeters erkent dat de geleidelijke omvorming van het huidige toeslagsysteem naar een basisbedrijfstoeslag, aangevuld met meer doelgerichte, specifieke steun een reëel Europees toekomstscenario is en dus verder onderzoek verdient. De win-win tussen publieke diensten en de mogelijkheid om daardoor een beter inkomen te genereren, kan ook beter benut worden.

Tot slot zal Vlaanderen pleiten dat het GLB-budget moet gehandhaafd blijven. Dat zal nodig zijn om een antwoord te bieden op de vele uitdagingen in de toekomst. Peeters waarschuwt wel dat de budgettaire discussies zeer lastig zullen worden omdat de landbouwuitgaven samen met de uitgaven voor cohesiebeleid de grootste kostenpost uitmaken binnen het Europees budget.

Door gerichter middelen in te zetten moet het echter mogelijk zijn om de overgang naar een meer duurzame en competitieve landbouw efficiënt te realiseren. Dit betekent onder andere ook dat in de toekomst steun in hoofdzaak moet gericht zijn op actieve landbouwers. En dat steun onderhevig moet blijven aan voorwaarden, gerelateerd aan de doelstellingen van het toekomstig GLB.