Tien lidstaten houden steun suikerbietteelt gekoppeld

Tien lidstaten van de Europese Unie hebben ervoor gekozen om gekoppelde steun te geven aan suikerbiettelers. Het gaat over een totaalbedrag van 176 miljoen euro en de steun per hectare varieert van 67 tot 600 euro per hectare. Gemiddeld genomen gaat het om een subsidie van 354 euro per hectare. Polen geeft met 80 miljoen euro de meeste steun. Het land vreest de concurrentie van de efficiënte suikerproducenten in Nederland, Duitsland en Frankrijk.

Lidstaten mogen maximaal tien procent van hun budget uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid besteden aan gekoppelde steun. Diverse lidstaten subsidiëren subsectoren die anders in de problemen dreigen te komen. Zo steunt Frankrijk de teelt van eiwithoudende gewassen en geeft Denemarken extra geld aan de telers van zetmeelaardappelen. In België is ervoor gekozen om de steun aan vleesvee- en kalverhouders gekoppeld te houden aan de productie. Alleen in Duitsland kent men geen gekoppelde steun meer.

De Europese Unie telt 19 lidstaten die suikerbieten telen. Tien onder hen gebruiken de mogelijkheid om via gekoppelde steun de bietentelers te subsidiëren. Het gaat om Tsjechië, Griekenland, Spanje, Finland, Kroatië, Hongarije, Italië, Polen, Roemenië en Slovakije. Ze hebben in totaal een areaal van 497.200 hectare, ongeveer een derde van het bietenareaal in de EU en een kwart van de bietenproductie. In de lidstaten die de bietenteelt steunen, is de teelt minder efficiënt dan gemiddeld in Europa. Het bedrag per hectare dat de telers krijgen, schommelt tussen 67 en 600 euro.

De Poolse overheid geeft de meeste steun (80 miljoen euro). Ondanks de lagere kosten voor arbeid en grond in Polen, vreest de overheid dat de eigen telers niet in concurrentie kunnen treden met landen met een efficiënte suikerproductie, zoals Nederland, Duitsland of Frankrijk. Polen telt tientallen suikerfabrieken, waarvan een deel eigendom is van de overheid. Polen heeft een suikerquotum van 1,4 miljoen ton suiker. Ter vergelijking: België heeft een suikerquotum van 676.000 ton (in 2013) en telt twee suikerfabrieken.

Südzucker, de vereniging voor Zuid-Duitse bietentelers, heeft voor het eerst ook te kennen gegeven wat de afschaffing van het quotum in september 2017 zal inhouden. Het bedrijf zal zoveel mogelijk vasthouden aan de huidige quotumstructuur. Voor 2017 blijft de hoeveelheid contractbieten en surplusbieten gelijk. De suikerproducent wil op jaarbasis gaan beoordelen of de teelt kan groeien of er juist moet ingekrompen worden. Wie van plan was om plots veel meer bieten te gaan produceren, is er dus aan voor de moeite.

Daarnaast houdt Südzucker voorlopig ook vast aan het feit dat voor 100 procent van de huidige leveringsrechten een minimumprijs wordt gegarandeerd. Het totaal geproduceerde volume suiker wordt vermenigvuldigd met een factor 1,25, maar als de vraag afneemt, dan worden ook de contracten verminderd. Bovendien moeten bietentelers zelf een kwart van de transportkosten betalen tussen bietenhoop en fabriek.