Streven naar leefbare tuinbouw en betere waterkwaliteit

Vorige week bogen wetenschappers, beleidsmakers en andere specialisten zich tijdens de conferentie Nutrihort in Gent over een duurzaam nutriëntenbeheer in de tuinbouw. De Vlaamse Landmaatschappij en onderzoeksinstelling ILVO klinken optimistisch in hun verslag: "Nutrihort is er in geslaagd om combinaties van verschillende strategieën te identificeren die een lager nitraatresidu in de tuinbouw mogelijk maken."

De tuinbouw is een belangrijke economische sector, maar heeft tegelijk een grote impact op de kwaliteit van de bodem en het water, zowel in Vlaanderen als in andere regio’s binnen de EU en daarbuiten. Een duurzaam evenwicht vinden, is dan ook een immense uitdaging. Om daaraan het hoofd te kunnen bieden, vroeg de Europese Commissie aan Vlaanderen om een internationale conferentie te organiseren waar nutriëntenbeheer, wetgeving en innovatieve technieken voor een betere waterkwaliteit centraal staan.

Een voorafgaande benchmarkstudie leert dat de wetgeving inzake nutriëntenbeheer bij lange na niet uniform is binnen de EU. Zo bestaan er grote variaties tussen de regio’s in het aandeel nitraatgevoelig gebied en in de periodes waarin het verboden is om nutriënten toe te dienen. Voor sommige groenten of sierteeltgewassen bestaan grote verschillen in nitraatbemestingsnormen. Voor fosfaat, dat steeds meer in de aandacht komt als limiterend nutriënt voor eutrofiëring in oppervlaktewater, zijn in veel landen nog geen bemestingsnormen opgesteld terwijl dat in Vlaanderen wel het geval is.

Vorige week kwamen gedurende drie dagen 150 wetenschappers, beleidsmakers en andere specialisten uit 17 landen samen op de faculteit Bio-ingenieurswetenschappen van de UGent voor de conferentie die ‘Nutrihort’ gedoopt werd. Daar werden de laatste onderzoeksresultaten omtrent teelt- en bemestingstechnieken in groente- en sierteelt belicht, waarna de experten de uitdaging wacht om ervoor te zorgen dat die kennis ook bij de telers terechtkomt.

Naast dit probleem van kennisverspreiding worden de telers geconfronteerd met eisen van de markt op het vlak van productkwaliteit en -kwantiteit. En die zijn niet altijd even gemakkelijk te combineren met de (Europese) doelstellingen op het vlak van waterkwaliteit. Het goede nieuws is dat de milieudoelstellingen ambitieus maar wel haalbaar zijn, mede door het gebruik van innovatieve technieken.

Voorafgaand aan de conferentie werden 55 voorbeelden van innovatieve technieken in Vlaanderen en de bezochte regio’s geïnventariseerd. Het gaat onder meer om geschikte gewasrotaties, vanggewassen, het gebruik van lokale variëteiten en diverse types meststoffen, het bepalen van de stikstofbehoefte op basis van bodemanalyses, modellen en plantmetingen, enz.

Daarnaast blijft het belangrijk om de meer voor de hand liggende oplossingen niet uit het oog te verliezen. VLM en ILVO verklaren nader: "De opmaak van een bemestingsplan is een essentiële stap in het nutriëntenmanagement van een tuinbouwbedrijf. Door monitoring van de teelten en bodem tijdens het groeiseizoen wordt de planning bijgestuurd en kan dat een onmisbaar hulpmiddel zijn in de bedrijfsvoering."

"Ondanks de al geleverde inspanningen, blijft het een grote uitdaging om de verbetering van de waterkwaliteit te versnellen", zegt Vlaams minister voor Leefmilieu Joke Schauvliege. "Ik ben ervan overtuigd dat we met de tuinbouwsector nog verdere winsten kunnen boeken en dat de bereikte inzichten van de Nutrihort-conferentie aanleiding kunnen geven tot een betere waterkwaliteit, met het behoud van een aanvaardbare tuinbouwproductiviteit."