Strenger erosiebeleid lokt tegengestelde reacties uit

De Vlaamse regering keurde de eerder aangekondigde verstrenging van het erosiebeleid goed. “Een druppel op een hete plaat”, aldus Natuurpunt. De landbouwsector maakt zich veeleer zorgen over de praktische haalbaarheid van de maatregelen. Zo uit Vegebe, de belangenfederatie van de groenteverwerkende industrie, de vrees dat fijnzadige groenten telen op hellende percelen onmogelijk wordt zonder ploegen.

Voor Natuurpunt gaan de strengere erosiemaatregelen nog niet ver genoeg. De natuurorganisatie had erosiebestrijding graag verplicht gezien op alle erosiegevoelige landbouwpercelen. In 118.360 hectare (matig en licht) erosiegevoelig landbouwgebied worden echter geen verplichtingen opgelegd aan de landbouwers. Door te focussen op de meest erosiegevoelige gebieden zorgen de maatregelen voor een totale erosiereductie van 20 procent. De overige 80 procent van het erosieprobleem wil de Vlaamse regering aanpakken via vrijwillige - en volgens Natuurpunt dure en te weinig effectieve - maatregelen.

Een scenariorapport dat besteld werd door de Vlaamse overheid wijst uit dat niet-kerende bodembewerking - stoppen met ploegen - en directe inzaai de totale erosiedruk kunnen reduceren met 78 procent. Voor Natuurpunt is ‘ploegloos boeren’ op alle erosiegevoelige percelen de enige goede manier om het probleem aan te pakken en “de toekomst van zowel landbouw als natuur te garanderen”. In totaal is 147.950 hectare landbouwgrond in meer of mindere mate gevoelig voor erosie.

Natuurpunt houdt in zijn scherp pleidooi weinig tot geen rekening met wat haalbaar en betaalbaar is voor landbouwers, iets waar de landbouworganisaties wel voortdurend op gehamerd hebben. Zij zijn daarin niet de enigen want de aardappel- en groenteverwerkende industrie vroeg een onderhoud met het kabinet van landbouwminister Kris Peeters gelet op de maatregelen die nu goedgekeurd zijn. Namens de beroepsfederaties Belgapom en Vegebe maakte secretaris Romain Cools duidelijk dat de verwerkers van aardappelen en groenten bevreesd zijn voor het afhaken van telers door het hervormde erosiebeleid. “Terwijl de groei van de aardappel- en groenteverwerking in ons land enkel verzekerd is bij voldoende aanvoer van de grondstof.”

Aardappeltelers en loonwerkers zullen tijdens of vlak na het poten dammetjes moeten aanleggen tussen de aardappelruggen die getrokken worden op sterk erosiegevoelige percelen. “De maatregel is niet van die aard dat aardappeltelers zullen afhaken”, schat Cools in, “maar het zal wel de nodige inspanningen vergen om iedereen goed te informeren.” Het zijn vooral de groentetelers die afstevenen op nieuwe problemen in de teelttechniek. “Precisiezaaimachines voor fijnzadige gewassen zoals spinazie, wortelen en schorseneren doen alleen hun werk op geploegde percelen”, weet de secretaris van Vegebe. De teeltexperten van de diepvriesgroentebedrijven waarschuwden hem ook voor een ondermaatse opkomst van groentegewassen indien in een droge periode geen vochtige grond boven geploegd kan worden voor het vlot kiemen van de zaden.

In opdracht van Vegebe worden op het praktijkcentrum Inagro in Rumbeke proeven aangelegd om de doeltreffendheid uit te testen van alternatieven voor ploegloos boeren in de groenteteelt. “Mogelijk bereik je op het vlak van erosiebestrijding hetzelfde effect met grasstroken of ploegen volgens de hoogtelijnen”, oppert Romain Cools, die hoopt dat deze en andere alternatieven effectief blijken. “Anders dreigt groenten telen onrendabel te worden voor producenten met erosiegevoelige percelen in hun areaal. De verwerkers willen hun leveranciers niet verliezen.” Afnemers van aardappelen en groenten onderschrijven erosiebestrijding als doelstelling. Daar mag volgens Cools geen twijfel over bestaan, “maar het neemt niet weg dat we ijveren voor maatregelen die de rendabiliteit van landbouwbedrijven niet in het gedrang brengen.”