Strafhof Den Haag ook bevoegd voor milieumisdrijven?

Het Internationaal Strafhof in Den Haag gaat extra aandacht besteden aan ernstige misdrijven waarbij ook het milieu wordt verwoest. Mensenrechtenorganisaties, internationaal actieve milieuverenigingen en noord-zuidorganisaties dringen al sinds de jaren ’70 aan om misdrijven zoals ecocide, het op massale schaal vernielen of beschadigen van ecosystemen, voor een internationale rechtbank juridisch strafbaar te stellen. “Ook al blinkt het Internationaal Strafhof in Den Haag niet bepaald uit in productiviteit, toch is dit een heel goede zaak”, zegt Bond Beter Leefmilieu (BBL).

Het Internationaal Strafhof kreeg de voorbije jaren heel wat kritiek te verwerken. Het zou weinig effectief en efficiënt werken en vooral criminelen uit Afrika viseren. In de 14 jaar dat het Hof werkzaam is, zijn er welgeteld drie beklaagden veroordeeld, alle drie uit de Democratische Republiek Congo. “Het Hof heeft inderdaad een achterstand en dan lijkt het focussen op andere soorten misdrijven niet verstandig”, stelt professor Internationaal Recht Jan Wouters (KU Leuven). “Maar dat wil niet zeggen dat het Hof dit soort misdrijven zou moeten negeren. Als er voldoende juridische gronden gevonden worden om dit soort misdrijven onder één van de categorieën te brengen waarvoor het Hof bevoegd is, is het zeker de moeite waard om die te vervolgen.”

Het Strafhof probeert hiermee wellicht het imago wat op te poetsen, denkt professor Wouters. "Het Strafhof is al vaak bekritiseerd een personificatie te zijn van ‘Westerse’ gerechtigheid, zelfs van een soort neo-imperialisme naar Afrika toe. Het focussen op milieumisdrijven zou mogelijk ook tot vervolgingen ten aanzien van westerse verantwoordelijken kunnen leiden.” Volgende week spreekt het Hof zich overigens ook uit over een eerste zaak rond culturele misdaden. Verwacht wordt dat een Malinese ex-jihadist veroordeeld zal worden voor het vernielen van paalgraven en een moskee in Timboektoe.

De verruiming van de werkzaamheden van het Internationaal Strafhof naar milieumisdrijven wordt in elk geval positief onthaald door milieubewegingen. “Voor het milieu in ons land zal dit niet zo veel uitmaken, maar op internationaal vlak heeft het impact, alleen al omdat er een afschrikkingseffect van uitgaat. Sommigen zullen dus twee keer nadenken vooraleer ze het milieu schade toebrengen”, zegt Erik Grietens, beleidsmedewerker van Bond Beter Leefmilieu, de organisatie die de Vlaamse natuur- en milieuverenigingen overkoepelt. Grietens denkt daarbij aan de verschillende VN-verdragen waarin over klimaatmisdrijven gesproken wordt. “Tot nog toe was de handhaving juridisch niet afdwingbaar, maar dat kan dan veranderen.”