Stikstof- en fosforoverschot biedt potentieel

Vlaanderen kampt met een overschot aan stikstof en fosfor, die vooral terug te vinden zijn in afval- en reststromen, zoals huishoudelijk afvalwater, organisch biologisch afval en dierlijke mest. Dat overschot zorgt niet enkel voor problemen, maar biedt ook een groot potentieel voor hergebruik en recyclage, zo staat te lezen in een studie van de Vlaamse Milieumaatschappij.

Vlaanderen is een regio met zeer grote 'nutriëntenfluxen'. Dat wil zeggen dat er grote stromen stikstof en fosfor circuleren. De chemische industrie importeert en exporteert de grootste stromen. Met de rest van de Vlaamse economie is er weinig handel in deze stoffen, met uitzondering van kunstmeststoffen, die steevast in de landbouwsector terechtkomen. De landbouw en de voedingsindustrie, samen het agrovoedingscomplex, zijn belangrijke bronnen van nutriëntenstromen in Vlaanderen.

Het overschot aan nutriënten dat er binnen het agrovoedingscomplex momenteel geproduceerd wordt, kan concreet leiden tot verhoogde nitraat- en fosfaatconcentraties in oppervlakte- en grondwater, en dus vervuiling van drinkwatervoorraden, tot achteruitgang van de biodiversiteit in (natuur-)gebieden en mogelijk tot kwalitatieve achteruitgang van voedingsgewassen. Volgens een studie van de Vlaamse Milieumaatschappij, 'Begroting van stikstof- en fosforstromen in Vlaanderen', hoeven die overschotten niet enkel problemen te betekenen.

Zo kan er vooral in het agrovoedingscomplex heel wat milieuwinst geboekt worden door efficiënter (her)gebruik van stikstof en fosfor in de landbouwsector. Ook de verliesstromen naar water, lucht en bodem kunnen verkleind worden, aldus de onderzoekers. Betere verwerkingstechnieken voor afval kunnen hier soelaas bieden. Verder toont de studie de belangrijkste stikstof- en fosforstromen in de economie, de huishoudens en het milieu op basis van gegevens uit 2009.

Meer info: Begroting van stikstof- en fosforstromen in Vlaanderen