Slachthuis veroordeeld voor oplichting varkensboeren

Slachthuis De Lokery is door de rechtbank van eerste aanleg in Dendermonde veroordeeld voor het manipuleren van de karkasgewichten van varkens. Niet het aan de slachtlijn geregistreerde gewicht werd gebruikt voor de uitbetaling van de varkenshouders, maar een naar beneden afgerond gewicht van de geslachte dieren waar nog eens één tot zes kilo van afgetrokken werd. De frauduleuze praktijk startte na de overname van het slachthuis in Lokeren door mengvoederfirma Vanden Avenne. Herhaaldelijke controles door landbouwambtenaren hebben ervoor gezorgd dat het gesjoemel maar een negental maanden kon plaatsvinden. In die korte tijdspanne zijn de Vlaamse varkensboeren wel bijna een half miljoen euro misgelopen.

Het onderzoek naar fraude in het slachthuis van Lokeren schoot in 2011 op gang nadat het Departement Landbouw en Visserij onregelmatigheden meldde aan de procureur des Konings te Dendermonde. Na verschillende inspecties werd duidelijk dat de karkasgewichten zoals geregistreerd door de weegschaal aan de slachtlijn niet overeenkwamen met de gewichten die door slachthuis De Lokery via de nv Bens aan de Interprofessionele Vereniging voor het Belgisch Vlees werden bezorgd. Bens is een varkensslachthuis uit Westerlo dat deel uitmaakt van de groep Vanden Avenne.

Uit het strafonderzoek blijkt dat vanaf het ogenblik dat De Lokery valt onder de nv Bens het gewicht van de geslachte varkens op papier niet meer klopt. We spreken dan over juni 2010. Tot medio maart 2011 werden de producenten niet uitbetaald op basis van het gewogen karkas, maar hanteerde het slachthuis een naar beneden afgerond gewicht of een afgerond gewicht waarvan nog één, vijf dan wel zes kilo afgetrokken werd.

De producenten werden uitbetaald a rato van dit verlaagde gewicht. Van 373.660 kilo varkensvlees zagen zij nooit één cent. Per dier week het uitbetaalde gewicht slechts beperkt af van het werkelijke gewicht zodat de varkensboeren het bedrog niet konden vermoeden. Samen liepen zij op die manier 490.000 euro mis. Sommige producenten werden zwaarder benadeeld dan andere omdat van het geslacht gewicht van hun varkens het maximum van zes kilo afgetrokken werd.

Vier beklaagden moesten zich op 22 april - het nieuws raakt nu pas bekend - voor de feiten verantwoorden. Het openbaar ministerie spande een zaak aan tegen De Lokery, Bens Best Quality, een werknemer van de nv Bens die verantwoordelijk was voor de gegevensdoorstroming en de afgevaardigd bestuurder van de nv Bens. Die twee laatsten voerden aan dat de gewichtsverschillen het gevolg waren van computerproblemen door de overname van het slachthuis, maar de rechter oordeelde dat er wel degelijk een georganiseerde manipulatie van de karkasgewichten was. Beklaagden zijn, naar het oordeel van de rechtbank, maar met hun praktijken gestopt omdat de Vlaamse landbouwadministratie hen bleef controleren en de door hen gepleegde fraude op het spoor kwam.

In de straftoemeting noemt de rechter de feiten ernstig en spreekt hij van “grootschalige en georganiseerde oplichting” van de varkenshouders. De nv Bens Best Quality werd vrijgesproken omdat het niet mogelijk was om de tenlasteleggingen toe te rekenen aan de firma. Schuldig zijn volgens het oordeel van de rechter wel de twee medewerkers van de nv Bens en het slachthuis De Lokery zelf. Het noodlijdende Lokerse slachthuis, dat aan ‘loonslachten’ deed en dus zelf geen rechtstreeks voordeel had van het gesjoemel, werkte mee aan het genereren van meer inkomsten voor het slachthuis uit Westerlo met het oog op het eigen voortbestaan. De bestuurder van nv Bens had eerder verklaard dat de groep Vanden Avenne nog veel geld tegoed had van De Lokery.

Zeker in een eerste fase zijn de gewichten bij De Lokery zelf gemanipuleerd. Het slachthuis en zijn personeel hebben wetens en willens aan de gegevensmanipulatie meegewerkt. De Lokery krijgt daarom een geldboete van 550.000 euro, de werknemer en de bestuurder van de nv Bens gevangenisstraffen van 12 en 15 maanden en geldboetes van 16.500 en 22.000 euro. Voor de gevangenisstraffen genieten zij van uitstel, de helft van de geldboetes moeten zij wel meteen en onvoorwaardelijk ophoesten. De Lokery gaat als enige beklaagde partij tegen de uitspraak in beroep. Er waren geen burgerlijke partijen aangezien de varkenshouders niet op de hoogte waren van de fraude.